USG serca, czyli kluczowe narzędzie diagnostyki kardiologicznej
Kołatanie serca, duszność, ból w klatce piersiowej czy niepokojące wyniki innych badań kardiologicznych zdecydowanie wymagają dokładniejszej diagnostyki. Jednym z podstawowych badań pozwalających ocenić budowę i pracę serca jest echo serca, nazywane również USG serca lub echokardiografią. To bezpieczne, bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe umożliwia ocenę m.in. jam serca, zastawek oraz przepływu krwi, pomagając w wykrywaniu wielu schorzeń układu krążenia.
W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega echo serca, kiedy warto je wykonać oraz jakich informacji może dostarczyć lekarzowi w procesie diagnostyki i leczenia.
Czym jest USG serca?
USG serca, nazywane również echokardiografią lub echo serca, to nieinwazyjne badanie obrazowe wykorzystujące fale ultradźwiękowe do oceny budowy i pracy serca. Umożliwia dokładne zobrazowanie jego struktur, w tym jam, zastawek oraz dużych naczyń krwionośnych, a także ocenę przepływu krwi i funkcjonowania mięśnia sercowego.
Badanie jest jednym z podstawowych (ale bardzo ważnych) narzędzi diagnostyki kardiologicznej. Dzięki temu, że jest bezpieczne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, może być wykonywane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz wielokrotnie powtarzane w celu monitorowania stanu pacjenta i skuteczności leczenia.
Kiedy powinno się wykonać echo serca?
Do najważniejszych wskazań do przeprowadzenia badania należy zaliczyć wystąpienie objawów tj.:
- ucisk w klatce piersiowej,
- duszności,
- częste zawroty głowy,
- zadyszka występująca nawet po wykonaniu prostych czynności,
- zaburzenia rytmu serca,
- nadciśnienie tętnicze.
Ponadto lekarz może zlecić wykonanie badania w celu:
- diagnostyki i monitorowania wad serca oraz chorób zastawek,
- oceny pracy serca przy podejrzeniu lub rozpoznaniu niewydolności serca,
- diagnostyki choroby wieńcowej,
- wykrywania chorób osierdzia oraz aorty,
- poszukiwania skrzeplin, guzów lub innych nieprawidłowych struktur w obrębie serca,
- diagnostyki po przebytym udarze mózgu lub epizodzie niedokrwienia mózgu,
- monitorowania stanu serca podczas leczenia lekami mogącymi uszkadzać mięsień sercowy,
- badań profilaktycznych u osób obciążonych rodzinnym występowaniem chorób sercowo-naczyniowych.
Jak należy przygotować się do badania?
W większości przypadków echo serca przezklatkowe nie wymaga specjalnego przygotowania. Przed badaniem warto jednak zabrać ze sobą wyniki wcześniejszych badań kardiologicznych, takich jak EKG czy wcześniejsze USG serca, a także posiadaną dokumentację medyczną.
Inaczej wygląda przygotowanie do echo serca przezprzełykowego (które zostanie omówione w dalszej części artykułu) – pacjent powinien zgłosić się na badanie na czczo i stosować się do zaleceń przekazanych przez lekarza. Szczególne przygotowanie może być również wymagane przed echokardiografią obciążeniową.
Przebieg USG serca
Podczas echo serca przezklatkowego pacjent najczęściej leży na lewym boku, z lewą ręką ułożoną pod głową. Następnie lekarz nakłada na klatkę piersiową specjalny żel i przykłada głowicę ultrasonograficzną, przesuwając ją w różnych miejscach, aby uzyskać dokładny obraz serca. W trakcie badania pacjent może zostać poproszony o zmianę pozycji lub krótkie wstrzymanie oddechu, co ułatwia ocenę poszczególnych struktur.
Badanie pozwala ocenić budowę serca, pracę zastawek oraz przepływ krwi w jego obrębie. Jest całkowicie bezbolesne i zwykle trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.
Echo serca przezprzełykowe
Echo serca przezprzełykowe jest wykonywane rzadziej niż badanie przezklatkowe. Polega na wprowadzeniu do przełyku specjalnej sondy wyposażonej w głowicę ultrasonograficzną, co pozwala uzyskać bardzo dokładne obrazy serca i jego struktur.
Badanie najczęściej zleca się w sytuacji, gdy echokardiografia przezklatkowa nie dostarczyła wystarczających informacji lub konieczna jest szczegółowa ocena wybranych struktur serca. Procedura trwa zwykle około 15-20 minut. Mimo że jest bardziej inwazyjna niż standardowe USG serca, uznawana jest za bezpieczną i dobrze tolerowaną przez większość pacjentów.
Przeciwwskazaniem do wykonania echo serca przezprzełykowego są przede wszystkim niektóre schorzenia przełyku, takie jak jego pęknięcie, żylaki czy zaawansowane stany zapalne, a także brak zgody lub współpracy ze strony pacjenta.
Echokardiografia obciążeniowa (stres echo)
Echokardiografia obciążeniowa (inaczej określana jako stres echo) przebiega podobnie jak standardowe USG serca, jednak badanie wykonywane jest przed oraz podczas kontrolowanego obciążenia organizmu. Obciążenie może mieć formę jakiegoś wysiłku fizycznego, najczęściej na bieżni lub rowerze stacjonarnym, albo zostać wywołane za pomocą specjalnych leków zwiększających pracę serca. Lekarz porównuje obrazy uzyskane w spoczynku i podczas obciążenia, oceniając reakcję mięśnia sercowego na zwiększony wysiłek. Badanie to znajduje zastosowanie przede wszystkim w diagnostyce choroby wieńcowej i ocenie wydolności serca.
USG serca u małych dzieci
W przypadku małych dzieci badanie przeprowadza się w obecności rodzica, który może trzymać dziecko na kolanach lub pomagać mu zachować spokojną pozycję. Trzeba pamiętać o tym, aby dziecko było wypoczęte i najedzone, ponieważ płacz oraz nadmierny niepokój mogą utrudniać wykonanie badania. Pomocne może być również zabranie ulubionej zabawki lub książeczki, które pozwolą maluchowi spokojnie wytrzymać kilkanaście minut potrzebnych do przeprowadzenia echo serca.
Co może wykazać USG serca?
USG serca przede wszystkim pozwala na wykrycie:
- wad w budowie serca,
- nieprawidłowości w funkcjonowaniu serca,
- uszkodzeń powstałych na skutek przebytego zawału serca,
- chorób osierdzia,
- niewydolności serca.
Zadbaj o zdrowie swojego serca
Aby zadbać o zdrowie serca, warto pamiętać o regularnych badaniach profilaktycznych, zdrowym stylu życia oraz kontroli czynników ryzyka chorób układu krążenia. Pod żadnym pozorem nie należy lekceważyć objawów takich jak kołatanie serca, duszność, ból w klatce piersiowej czy omdlenia. Echo serca jest bezpiecznym i nieinwazyjnym badaniem, które pozwala wcześnie wykryć wiele nieprawidłowości, a tym samym umożliwia szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia i zmniejszenie ryzyka poważnych powikłań!
Skorzystaj z opieki specjalistów
Lek. Katarzyna Łagodzińska – Kardiolog, Internista
Im wcześniej rozpoczniesz diagnostykę i leczenie, tym lepsze rokowania i mniejsze ryzyko powikłań.
Kontakt
📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl
Przeczytaj też:
- Holter EKG – wskazania, przebieg badania
- Zawał serca – jak temu zapobiec?
- Jak zadbać o serce? Aktualne spojrzenie na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych
- Dieta przy nadciśnieniu i podwyższonym cholesterolu – jak jeść, żeby chronić serce?
- Masz kołatania serca, duszność, ból w klatce piersiowej? To może być serce!
- Zaburzenia bicia serca – jakie są przyczyny?
FAQ
EKG i USG serca to badania, które się uzupełniają. EKG ocenia aktywność elektryczną serca, natomiast echo serca pozwala ocenić jego budowę i pracę.
Echo serca może wykazać nieprawidłowości w pracy mięśnia sercowego będące skutkiem zawału, jednak do rozpoznania ostrego zawału wykorzystuje się również EKG i badania krwi.
Nie ma jednego najdokładniejszego badania serca, ponieważ wybór metody diagnostycznej zależy od rodzaju podejrzewanego schorzenia i celu badania.