Arytmie serca i Holter EKG – objawy i postępowanie u kardiologa
Arytmie serca to zaburzenia rytmu wynikające z nieprawidłowej pracy układu bodźco-przewodzącego. Mogą powodować kołatanie serca, uczucie pominiętych uderzeń, przyspieszone lub spowolnione bicie. Pacjenci bardzo często zgłaszają takie objawy jak: „mocne uderzenia serca w nocy”, „serce bije nierówno”, „nagłe kołatanie serca po wysiłku”, „uczucie duszności i ucisku w klatce piersiowej”. Diagnostykę prowadzi kardiolog, a najczęściej wykonywanym badaniem jest Holter EKG – całodobowa rejestracja pracy serca w normalnych warunkach dnia codziennego.
Arytmie obejmują m.in.:
- migotanie przedsionków (ICD-10: I48),
- częstoskurcz nadkomorowy / komorowy (ICD-10: I47),
- inne zaburzenia rytmu serca (ICD-10: I49),
- bradykardię zatokową (ICD-10: R00).
Zaburzenia rytmu mogą być incydentalne lub trwałe. Nieleczone arytmie serca prowadzą do udaru mózgu, niewydolności serca i nagłego zatrzymania krążenia.
Holter EKG – jak wygląda badanie krok po kroku
Holter EKG to metoda monitorowania elektrycznej pracy serca przez 24–72 godziny. Stosowany jest w diagnostyce arytmii, bólów w klatce piersiowej, omdleń, stanów przedomdleniowych, uczucia „braku tchu”. Badanie jest nieinwazyjne.
Procedura
- Skóra klatki piersiowej jest oczyszczana.
- Elektrody zostają przyklejone do skóry.
- Rejestrator Holter EKG zapisuje rytm serca podczas codziennej aktywności i snu.
- Pacjent prowadzi dziennik objawów: godziny wysiłku, stresu, duszności, kołatania.
- Po zakończeniu monitoringu zapis jest analizowany komputerowo i oceniany przez kardiologa.
W badaniu oceniane są m.in.:
- liczba pobudzeń dodatkowych,
- epizody tachyarytmii,
- pauzy >3 s,
- zmienność rytmu zatokowego (HRV).
Holter EKG jest szczególnie przydatny w arytmiach napadowych, które nie są widoczne w EKG spoczynkowym.
Objawy arytmii serca, które powinny niepokoić
Objawy obserwowane przez pacjentów:
- kołatanie serca,
- uczucie „zarzucenia” rytmu,
- nierówne bicie serca po stresie lub wysiłku,
- zawroty głowy,
- ból w klatce piersiowej,
- duszność,
- osłabienie,
- omdlenia i utrata przytomności.
Diagnostyka Arytmii – badania laboratoryjne i obrazowe
Rutynowy panel diagnostyczny wykonywany u pacjenta z arytmią serca obejmuje:
| Badanie | Norma | Znaczenie |
|---|---|---|
| TSH | 0.27–4.2 µIU/ml | Zaburzenia tarczycy mogą indukować tachyarytmie (nadczynność) lub bradykardię (niedoczynność) |
| Potas (K⁺) | 3.5–5.1 mmol/l | Hipokaliemia wywołuje częstoskurcze komorowe |
| Magnez (Mg²⁺) | 0.66–1.07 mmol/l | Niedobór sprzyja zaburzeniom przewodzenia |
| Sód (Na⁺) | 135–145 mmol/l | Zaburzenia wodno-elektrolitowe wpływają na rytm |
| Troponina I/T | zależne od laboratorium | Wzrost sugeruje niedokrwienie, zawał |
Badania obrazowe i funkcjonalne:
- EKG spoczynkowe 12-odprowadzeniowe,
- Holter EKG 24–72 h,
- Holter ciśnieniowy (ABPM),
- Echokardiografia (ocena morfologii serca),
- Test wysiłkowy.
Arytmie serca – Leczenie
Plan leczenia zależy od typu arytmii i wyników Holtera EKG.
Stosowane są:
- leki antyarytmiczne (amiodaron, propafenon),
- beta-blokery (metoprolol, bisoprolol),
- inhibitory kanału wapniowego (werapamil),
- ablacja RF – zniszczenie ogniska arytmii przy użyciu prądu o wysokiej częstotliwości,
- kardiowersja elektryczna – przywrócenie rytmu zatokowego,
- w migotaniu przedsionków – antykoagulacja zgodnie z wytycznymi ESC, AHA/ACC.
U części pacjentów konieczne jest wszczepienie stymulatora serca lub ICD.
Jakie wyniki Holtera powinny niepokoić?
Niepokojące parametry:
- pauzy >3 sekundy,
- bradykardia <40/min,
- tachykardia >180/min,
- liczne pobudzenia komorowe >10% całodobowego zapisu,
- epizody migotania przedsionków.
Takie wyniki wymagają pilnej konsultacji kardiologicznej.
Najczęstsze rozpoznania podczas wizyty u kardiologa
- Migotanie przedsionków (I48),
- Częstoskurcz nadkomorowy AVNRT (I47),
- Bradykardia zatokowa (I49),
- Skurcze dodatkowe komorowe i nadkomorowe.
Przeczytaj też artykuły kardiologiczne:
- Pracownia Holterowska
- Poradnia Kardiologiczna
- Konsultacje kardiologiczne – diagnostyka i leczenie chorób serca
- Kardiolog – echo serca (UKG), EKG, Holter i leczenie chorób serca:
- Diagnostyka kardiologiczna
- EKG spoczynkowe – Kiedy warto je wykonać i co wykrywa?
- Holter EKG – wskazania, przebieg badania
- Masz kołatania serca, duszność, ból w klatce piersiowej?
- Jak zadbać o serce? Aktualne spojrzenie na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych
Arytmie serca – Źródła naukowe:
- MayoClinic: https://www.mayoclinic.org/
- NIH (National Institutes of Health): What Is an Arrhythmia?
- Pacjent.gov serce: https://pacjent.gov.pl
- Wytyczne Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego: https://ptkardio.pl/
FAQ – Arytmie serca
Czy Holter EKG wykrywa migotanie przedsionków?
Tak. Holter rejestruje każdy epizod zaburzeń rytmu, także napadowy.
Czy arytmie mogą prowadzić do udaru?
Tak. Migotanie przedsionków zwiększa ryzyko udaru mózgu pięciokrotnie.
Kiedy zgłosić się do kardiologa pilnie?
Gdy pojawia się omdlenie, ból w klatce, duszność lub Holter wykazuje tachyarytmię utrwaloną.
Czy kołatanie serca jest groźne?
Tak, jeśli towarzyszą mu omdlenie, ból w klatce, duszność lub Holter wykazuje arytmię (np. migotanie przedsionków). Wymaga oceny kardiologicznej.
Jak zatrzymać kołatanie serca?
Zatrzymanie nie jest możliwe samodzielnie, można jedynie zmniejszyć napad przez manewry wagotoniczne (głębokie oddychanie, próba Valsalvy). Przy utrzymującej się tachyarytmii konieczna jest konsultacja i leczenie kardiologiczne.
Arytmia serca w EKG – co oznacza wynik?
Zapis wskazuje zaburzenia przewodzenia impulsów w sercu. Wynik określa, czy rytm jest za szybki, za wolny lub nieregularny (np. migotanie przedsionków, częstoskurcz, bradykardia).