Białaczka limfatyczna – najczęstszy nowotwór krwi u dzieci

Białaczka limfatyczna to najczęstszy nowotwór krwi występujący u dzieci. Choroba rozwija się w szpiku kostnym i wpływa na produkcję prawidłowych krwinek, dlatego jej objawy często przypominają zwykłe infekcje lub przemęczenie. Dzięki postępowi medycyny i nowoczesnym metodom leczenia rokowania u najmłodszych pacjentów są dziś coraz lepsze, jednak kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniej terapii.

Z artykułu dowiesz się, czym jest białaczka limfatyczna, jakie są jej objawy, jak wygląda diagnostyka oraz leczenie, a także kiedy należy zgłosić się z dzieckiem do lekarza.

Czym jest białaczka limfatyczna?

Białaczka limfatyczna (kod ICD-10: C91) to choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, w której dochodzi do niekontrolowanego namnażania się nieprawidłowych limfocytów (rodzaj białych krwinek) w obrębie szpiku kostnego. Warto wiedzieć, że jej charakter zmienia się wraz z wiekiem:

Czy białaczka limfatyczna to rak?

Tak. Białaczka limfatyczna jest nowotworem złośliwym krwi i szpiku kostnego. W przeciwieństwie do wielu innych nowotworów nie tworzy jednego guza, lecz obejmuje komórki krwi krążące w organizmie oraz narządy układu odpornościowego.

Jak długo rozwija się białaczka limfatyczna?

W przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) rozwój choroby jest bardzo gwałtowny – objawy mogą pojawić się w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dlatego w pediatrii tak ważna jest czujność na nagłe zmiany w zachowaniu dziecka.

Jak objawia się białaczka limfatyczna u dziecka?

Objawy ALL wynikają z tego, że „złe” komórki wypierają ze szpiku te zdrowe. Należy zwrócić uwagę na:

1. Niedokrwistość: Bladość skóry, szybkie męczenie się, senność.
2. Małopłytkowość: Wybroczyny na skórze, siniaki pojawiające się bez urazu, krwawienia z nosa lub dziąseł.
3. Spadek odporności: Częste, nawracające infekcje, które trudno się leczą, gorączka.
4. Bóle kostno-stawowe: Dziecko może skarżyć się na ból nóżek lub rączek (wynik rozrostu szpiku).
5. Powiększenie narządów: Wyczuwalne węzły chłonne, powiększony brzuch (śledziona i wątroba).
6. Utratę apetytu i masy ciała.

Jak diagnozuje się chorobę? Jakie badania wykonać?

Punkt Pobrań Medici

Inne choroby wykrywane w poradni hematologicznej

Nie każdy niepokojący wynik morfologii to białaczka. W naszej poradni hematologicznej najczęściej diagnozuje się także:

• Anemie (niedokrwistość) z niedoborów żelaza lub witamin,
• Małopłytkowość o podłożu odpornościowym,
• Neutropenię (niedobór białych krwinek),
• Chłoniaki i inne zaburzenia krzepnięcia.

Jak leczy się białaczkę u dzieci?

Terapia trwa zwykle kilka lat i wymaga stałego monitorowania.

1. Chemioterapia: Główna metoda niszczenia blastów. Dzieli się na fazę intensywną (w szpitalu) i podtrzymującą (często w domu).
2. Sterydoterapia: Bardzo skuteczna w walce z limfoblastami.
3. Immunoterapia i leki celowane: Nowoczesne metody uderzające prosto w komórki nowotworowe.
4. Przeszczep szpiku: Stosowany w przypadkach wysokiego ryzyka lub nawrotów.

Monitorowanie leczenia: Odbywa się poprzez regularne badania krwi i powtarzane biopsje szpiku, aby sprawdzić tzw. minimalną chorobę resztkową (MRD).

Czy białaczka limfatyczna jest uleczalna?

Mamy bardzo dobrą wiadomość: Ostra białaczka limfoblastyczna u dzieci jest jednym z najlepiej leczących się nowotworów. Skuteczność terapii sięga obecnie 80–90%. Większość dzieci wraca do pełnego zdrowia, szkoły i rówieśników.

Kiedy należy zgłosić się do hematologa?

Hematolog dziecięcy to lekarz, który prowadzi dziecko przez cały proces leczenia chorób krwi i układu krwionośnego. Do specjalisty należy się zgłosić niezwłocznie, jeśli:

• Dziecko jest stale blade i apatyczne.
• Infekcje powracają jedna po drugiej.
• Na ciele pojawiają się siniaki lub drobne czerwone kropki (wybroczyny).
• Węzły chłonne są powiększone, twarde i nie maleją po infekcji.
• Gorączka się utrzymuje.
• Pojawiają się bóle kości.

Co się dzieje, gdy białaczka rozprzestrzenia się na węzły chłonne?

Komórki nowotworowe mogą gromadzić się w węzłach chłonnych, powodując ich powiększenie. To zjawisko naturalne w tej chorobie. Limfocyty z natury bytują w układzie chłonnym. Najczęściej komórki gromadzą się w węzłach podżuchwowych, szyjnych i pachwinowych. Choroba może również obejmować śledzionę, wątrobę lub ośrodkowy układ nerwowy, co wymaga rozszerzenia diagnostyki i leczenia.

Czego unikać i jak dbać o dziecko chore na białaczkę?

Czy można zapobiec białaczce?

Niestety, na ten moment nie istnieją metody zapobiegania białaczce u dzieci. Nieznana jest dokładna przyczyna powstawania komórek nowotworowych we krwi, uważa się, że może mieć to podłoże genetyczne . Najlepszą profilaktyką jest czujność. Regularna morfologia krwi pozwala na wczesne wykrycie zmian, co drastycznie zwiększa szanse na szybkie i mniej obciążające leczenie.

Skorzystaj z opieki specjalistów

Nasi specjaliści od leczenia białaczki u dzieci:

• lek. Katarzyna Machnik – Hematolog dziecięcy, Neonatolog, Pediatra
• Dr n. med. Agnieszka Krzywicka – Gastrolog, Gastrolog dziecięcy, Pediatra
• Dr n. med. Katarzyna Górowska-Kowolik – Pediatra, Gastrolog dziecięcy

Im wcześniej rozpoczniesz diagnostykę i leczenie, tym lepsze rokowania i mniejsze ryzyko powikłań.

FAQ pytania pacjentów o białaczkę limfatyczną