Choroba Leśniowskiego Crohna u dzieci i niemowląt

Co to jest choroba Leśniowskiego-Crohna w gastroenterologii dziecięcej?

Choroba Leśniowskiego-Crohna (ICD-10 K50) to przewlekłe zapalenie przewodu pokarmowego, które może dotyczyć każdego odcinka jelita od jamy ustnej do odbytu. W praktyce pediatrycznej, u niemowląt i dzieci, gastroenterolog dziecięcy lub gastrolog niemowląt lub neonatolog stwierdza zmiany zapalne śluzówki i ściany jelit, co prowadzi do objawów takich jak ból brzucha, przewlekła biegunka, utrata masy ciała, zahamowanie wzrostu.

Kto zajmuje się diagnozą i leczeniem?

W przypadku podejrzenia choroby Leśniowskiego-Crohna konieczna jest konsultacja gastroenterologa dziecięcego, który ma doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą. W ośrodku poradni gastroenterologicznej dziecięcej lekarz wykonuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, przeprowadza badania laboratoryjne i diagnostyczne obrazowe, a następnie wdraża leczenie.

Objawy, na które należy zwrócić uwagę

W kontekście choroby Leśniowskiego-Crohna u dzieci i niemowląt można wymienić następujące objawy

przewlekła lub nawracająca biegunka (często luźne stolce, czasem z domieszką krwi lub śluzu)
nawracający ból brzucha, kolki, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej
utrata apetytu, zmniejszenie masy ciała lub brak przyrostu u niemowlęcia
zahamowanie wzrostu liniowego (niska prędkość wzrostu, niska waga względem wieku)
gorączka nieustępująca, ogólne osłabienie, zmęczenie
objawy pozajelitowe: np. zmiany skórne (erythema nodosum), bóle stawów, zmiany okołoodbytowe, przetoki okołoodbytnicze
w badaniach diagnostycznych – podwyższone marker zapalny (CRP, OB), niedokrwistość, hipoproteinemia, niedobory witamin i minerałów.

Do chorób różnicujących należy m.in.

przewlekłe zapalenie jelita grubego (ICD-10 K51),
zespół jelita drażliwego (IBS),
celiakia (E63),
infekcje przewodu pokarmowego, a także inne zapalne choroby jelit.

Diagnostyka w gastroenterologii dziecięcej | gastrolog niemowląt

Badania laboratoryjne

CRP (norma: < 5 mg/L) – może być podwyższone
OB (Westergren) – norma zależna od wieku; podwyższony w stanie zapalnym
Morfologia krwi: niedokrwistość (Hb <10-11 g/dL u dzieci)
Próby wątrobowe, albuminy, białko-C-reaktywne, ferrytyna, żelazo, witamina D, wapń, fosfor, magnez – w celu oceny niedoborów i zaawansowania choroby
Kalprotektyna kałowa – podwyższona przy zapaleniu jelit (u dzieci gastroenterologia dziecięca stosuje)

Badania diagnostyczne obrazowe i endoskopowe

Endoskopia (kolonoskopia + ileoskopia) z pobraniem wycinków – konieczna by potwierdzić rozpoznanie: zmiany w jelicie cienkim i grubym, przetoki, owrzodzenia.
Badania radiologiczne lub rezonans magnetyczny (MRI) jelita cienkiego – celem oceny zajęcia jelita cienkiego i zmian okołojelitowych.
USG jamy brzusznej – jako badanie mniej inwazyjne do monitorowania zmian i powikłań.

Co wskazuje, że wyniki są niepokojące?

Wyraźnie podwyższone CRP lub OB w połączeniu z objawami klinicznymi
Znaczna niedokrwistość lub hipoproteinemia (np. albumina < 35 g/L)
W endoskopii: głębokie owrzodzenia, przetoki, zmiany (fistule, zgorzeliny) – oznaka cięższego przebiegu
W obrazowaniu: zwężenia jelita (stenozy), ropnie, przetoki okołoodbytnicze.

Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna w pediatrii

Cele leczenia

Uzyskanie remisji klinicznej i endoskopowej (wygojenie błony śluzowej)
Zapobieganie uszkodzeniom przewodu pokarmowego (zwężenia, przetoki)
Normalizacja wzrostu i rozwoju u dzieci

Strategie terapeutyczne

Żywienie enteralne wyłączne (EEN – exclusive enteral nutrition) – pierwsza linia w pediatrii u dzieci, które nie zakończyły wzrostu, zamiast lub przed steroidami.
Kortykosteroidy (np. prednison) – indukcja remisji, jednak z uwagi na wpływ na wzrost są używane ostrożnie.
Immunosupresory (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat) – utrzymanie remisji.
Leki biologiczne (np. przeciwciała anty-TNF) – w ciężkich postaciach lub przy nieskuteczności wcześniejszych terapii.
Leczenie chirurgiczne – w przypadku powikłań: przetoki, ropnie, zwężenia powodujące niedrożność.

Najczęstsze choroby diagnozowane podczas wizyty w poradni gastroenterologii dziecięcej

zapalenie jelita grubego (K51)
zespół jelita drażliwego (IBS)
celiakia (E63)
nietolerancje pokarmowe (np. laktozy)
infekcje przewodu pokarmowego (np. Salmonella, Campylobacter)
choroba Leśniowskiego-Crohna (K50) – w tym przypadku specjalistyczna opieka gastroenterologa dziecięcego/gastrologa niemowląt

Nasi specjaliści zajmujący się Choroba Choroba Leśniowskiego‑Crohna u dzieci

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Agnieszka Krzywicka – ZnanyLekarz.pl Katarzyna Górowska-Kowolik – ZnanyLekarz.pl

Przeczytaj też:

FAQ — Choroba Leśniowskiego-Crohna

1. Jakie są pierwsze objawy choroby Crohna u dzieci?
Przewlekła biegunka, bóle brzucha, spadek masy ciała, zahamowanie wzrostu, zmęczenie, krew w stolcu.

2. Jak wygląda choroba Leśniowskiego-Crohna u dzieci?
Falujący przebieg: okresy zaostrzeń i remisji; możliwe niedożywienie, opóźniony wzrost i dojrzewanie.

3. Czy małe dzieci mogą mieć tę chorobę?
Tak. Występuje także u dzieci <6 lat (very early onset IBD).

4. W jakim wieku najczęściej się rozwija?
Szczyt zachorowań: 10–19 lat.

5. Z czym można ją pomylić?
Celiakia, infekcje przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

6. Jakie są objawy pozajelitowe?
Zapalenie stawów, rumień guzowaty, zapalenie oczu, osteopenia, kamica żółciowa.

7. Jakie są objawy u nastolatków?
Bóle brzucha, biegunki, utrata masy ciała, duże zmęczenie, zahamowanie dojrzewania.

8. Czy choroba Leśniowskiego-Crohna to nowotwór?
Nie. To przewlekła choroba zapalna jelit.

9. Jaka jest średnia długość życia?
Zbliżona do populacji ogólnej przy odpowiednim leczeniu.

10. Czy choroba Leśniowskiego-Crohna jest wyleczalna?
Nie. Można osiągać długie remisje, ale choroba jest przewlekła.

11. Jak leczy się tę chorobę?
Leki immunosupresyjne, biologiczne, sterydy w zaostrzeniu, leczenie powikłań chirurgicznych.

12. Co łagodzi przebieg choroby?
Leczenie zgodne z zaleceniami, dieta dopasowana indywidualnie, unikanie NSAIDs i palenia.

13. Czy można mieć dzieci przy chorobie Crohna?
Tak, szczególnie gdy choroba jest w remisji.

14. Jak dziedziczy się choroba Crohna?
Ryzyko rodzinne zwiększone (ok. 5–10% u dziecka chorego rodzica), ale nie dziedziczy się w sposób pewny.

15. Czy choroba ustępuje z wiekiem?
Nie. Przebieg przewlekły, z zaostrzeniami i remisjami.

Choroba Leśniowskiego-Crohna

16. Co jest przyczyną choroby u dzieci?
Nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna na mikrobiotę u osób genetycznie podatnych (etiologia niepełna — brak jednego czynnika sprawczego).

17. Jak poważna jest ta choroba u dzieci?
Może prowadzić do niedożywienia, zwężeń, przetok, opóźnienia wzrostu i dojrzewania — wymaga stałego leczenia.

18. Czy choroba Crohna to niepełnosprawność?
Nie automatycznie. Orzeka się w ciężkich postaciach z ograniczeniem funkcjonowania.

19. Czy chorobę Crohna widać na USG?
Możliwe wykrycie pogrubienia ściany jelita i przetok, ale rozpoznanie wymaga kolonoskopii z biopsją.

20. Ile trwa zaostrzenie?
Tygodnie do miesięcy, zmienne osobniczo.

21. Czy trzeba brać leki?
Tak, aby hamować stan zapalny i zapobiegać powikłaniom.

22. Jakie pokarmy powodują zaostrzenia?
Najczęściej trudne do strawienia tłuszcze, błonnik nierozpuszczalny, wysoko przetworzone produkty — zależność indywidualna.

23. Jaką dietę się stosuje?
Brak jednej „diety Crohna”. U dzieci skuteczne może być żywienie enteralne w indukcji remisji.

24. Jaki probiotyk stosować?
Brak mocnych dowodów na istotną skuteczność probiotyków w Crohnie (według badań kontrolowanych).

25. Czy ibuprofen może wywołać chorobę Crohna?
Nie wywołuje, ale może nasilać zaostrzenia.

26. Czy gazy są objawem choroby Crohna?
Mogą być, lecz są niespecyficzne.

27. Czy choroba opóźnia dojrzewanie?
Tak, gdy jest aktywna i powoduje niedożywienie.

28. Czy zaparcia mogą występować?
Tak, zwłaszcza przy zwężeniach jelita.

29. Czy choroba staje się coraz powszechniejsza?
Tak. Notuje się wzrost zachorowań u dzieci globalnie.

30. Jakie są objawy zapalnych chorób jelit ogólnie?
Przewlekła biegunka, bóle brzucha, krew w stolcu, utrata masy ciała, zmęczenie.

Choroba Leśniowskiego‑Crohna u dzieci i niemowląt – przewodnik dla rodziców i opiekunów