Kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego: SCORE2 – Oblicz ryzyko

Co to jest kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego

Kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego. W praktyce profilaktyki chorób układu krążenia stosuje się algorytm SCORE2

SCORE2 oblicza 10-letnie ryzyko wystąpienia incydentu – zgonu, zawału serca lub udaru – na podstawie: wieku, płci, statusu palenia, skurczowego ciśnienia tętniczego i stężenia cholesterolu nie-HDL.

Wersja SCORE2-OP przeznaczona jest dla osób powyżej 70. roku życia.

Dlaczego warto znać swoje ryzyko – rola kalkulatora ryzyka sercowo-naczyniowego

  • Kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego pomaga przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia incydentu w perspektywie 10 lat; daje lekarzowi i pacjentowi obiektywną podstawę do decyzji o stylu życia lub leczeniu.
  • Nawet u osób bez objawów choroby sercowo-naczyniowej wynik może wskazywać podwyższone ryzyko – co pozwala na wczesną prewencję.
  • W populacjach z licznymi czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie, palenie, podwyższony cholesterol) SCORE2 często klasyfikuje wyżej niż poprzednia wersja SCORE.

Jakie parametry są potrzebne

Do działania kalkulatora ryzyka sercowo-naczyniowego potrzebne są dane:

  • wiek pacjenta (lata),
  • płeć,
  • czy pacjent pali papierosy (tak/nie),
  • skurczowe ciśnienie tętnicze – SBP (mmHg),
  • stężenie cholesterolu nie-HDL (np. całkowity cholesterol minus HDL) albo całkowity cholesterol + HDL – w zależności kalkulatora / wersji.

Kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego (SCORE2)






Interpretacja wyniku – co oznacza np. 5 %, 10 %, 15 % ryzyka

Wynik kalkulatora określa 10-letnie prawdopodobieństwo zdarzenia sercowo-naczyniowego (zgon, zawał, udar).

Przykładowe progi (mogą się różnić wg regionu/wytycznych):

  • <5 % – niskie ryzyko,
  • 5–10 % – umiarkowane,
  • ≥10 % – wysokie/znaczne ryzyko.

Wysoki wynik wymaga konsultacji kardiologicznej, modyfikacji stylu życia, często dodatkowych badań.

Najczęstsze choroby wykrywane lub prognozowane przy pomocy kalkulatora – objawy, klasyfikacja ICD-10, diagnostyka

Do najczęstszych schorzeń należą:

  • Choroba wieńcowa / zawał serca – I20–I25 (ICD-10),
  • Udar mózgu – I63, I61 (niedokrwienny / krwotoczny),
  • Miażdżyca tętnic obwodowych – I70.x,
  • Nadciśnienie tętnicze pierwotne – I10 (jeśli HTN wcześniej nie rozpoznane),
  • Dyslipidemia / hipercholesterolemia – E78.x.

Objawy, które pacjent może zaobserwować przed incydentem: ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, zawroty głowy, osłabienie, męczliwość, uczucie ucisku w klatce, nagłe pogorszenie tolerancji wysiłku, drętwienie kończyn (w miażdżycy obwodowej), przemijające zaburzenia neurologiczne (TIA) – choć wiele osób może być bezobjawowa przez lata.

Jakie wyniki laboratoryjne / badania powinny niepokoić – normy i co monitorować

Typowe badania / wartości do monitorowania przy ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego:

  • Lipidogram: całkowity cholesterol, HDL, LDL i nie-HDL cholesterol. Nieprawidłowo podwyższony cholesterol całkowity (>200 mg/dL / >5,2 mmol/L) lub LDL – wskazuje na zwiększone ryzyko.
  • Ciśnienie tętnicze: SBP – wartości >140/90 mmHg (dla wielu dorosłych) wskazują na nadciśnienie wymagające kontroli.
  • Historia palenia tytoniu – palenie to silny czynnik ryzyka.
  • Inne czynniki modyfikowalne: otyłość, brak aktywności fizycznej, podwyższone trójglicerydy, niska frakcja HDL, cukrzyca, przewlekła choroba nerek.

Badania diagnostyczne, które lekarz może zlecić przy wysokim ryzyku / niepokojących wynikach:

  • pełny lipidogram,
  • pomiar glikemii / HbA1c,
  • ocena funkcji nerek (eGFR, kreatynina),
  • EKG, w razie wskazań test wysiłkowy,
  • USG tętnic,
  • echokardiografia,
  • badanie przesiewowe na cukrzycę i inne czynniki ryzyka.

Jakie leczenie lub zmiany stylu życia mogą obniżyć ryzyko

Działania rekomendowane przy podwyższonym ryzyku:

  • Rzucenie palenia, unikanie ekspozycji na dym tytoniowy,
  • Kontrola ciśnienia tętniczego – redukcja SBP do zalecanych wartości,
  • Ograniczenie cholesterolu – dieta, leki hipolipemizujące (np. statyny) jeśli cel LDL-C nieosiągnięty,
  • Zdrowa masa ciała, aktywność fizyczna, poprawa profilu lipidowego, kontrola glikemii, nawodnienia, unikanie stresu, zdrowy sen.
  • Regularne badania kontrolne: lipidogram, ciśnienie tętnicze, glukoza, kreatynina, ewentualnie EKG.

Dlaczego kalkulator ryzyka sercowo-naczyniowego to ważne narzędzie – ale nie jedyny wyznacznik

Model SCORE2 opiera się na dużych kohortach (ponad 700 000 osób) i przewiduje zarówno zdarzenia śmiertelne, jak i nie-śmiertelne.

Jednak:

  • Nie uwzględnia wszystkich możliwych czynników ryzyka (np. genetycznych, zapalnych, psychospołecznych).
  • Wynik to probabilistyka – nawet osoba z niskim ryzykiem może mieć zawał, a osoba z wysokim może go nie mieć.
  • Dlatego decyzje o leczeniu i profilaktyce zawsze powinny być podejmowane przez lekarza, w kontekście całej historii pacjenta.

Nasi specjaliści od dbania o serce

Katarzyna Łagodzińska – ZnanyLekarz.pl Hubert Mado – ZnanyLekarz.pl Magdalena Romańczuk – ZnanyLekarz.pl

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Przeczytaj też

FAQ – objawy i najczęstsze pytania pacjentów dotyczące chorób sercowo-naczyniowych

Jakie są pierwsze objawy choroby wieńcowej (ICD-10: I20–I25)?
Najczęściej: ból lub ucisk w klatce piersiowej przy wysiłku, duszność, promieniowanie bólu do szyi, żuchwy lub lewego ramienia, kołatania serca, spadek tolerancji wysiłku, szybkie męczenie się. U niektórych – szczególnie u diabetyków – możliwy przebieg niemal bezobjawowy.

Udar krwotoczny a niedokrwienny – który jest gorszy (ICD-10: I61 vs I63)?
Krwotoczny zwykle ma cięższy przebieg i wyższą śmiertelność w ostrej fazie. Udar niedokrwienny jest częstszy i częściej prowadzi do trwałej niepełnosprawności. Oba wymagają pilnego leczenia, bo każda minuta pogarsza rokowanie.

Jakie są objawy choroby tętnic obwodowych (ICD-10: I70.x)?
Typowe: ból łydek podczas chodzenia ustępujący w odpoczynku (chromanie przestankowe), zimne stopy, słabsze tętno na stopach, wolne gojenie ran, owrzodzenia palców, ból w spoczynku w zaawansowanym stadium. Nagłe zblednięcie i ból kończyny może oznaczać ostre niedokrwienie – stan nagły.

Jak długo można żyć z miażdżycą?
Miażdżyca to proces przewlekły. Można żyć dekady, jeśli czynniki ryzyka (palenie, ciśnienie, lipidy, cukrzyca) są kontrolowane i stosowane jest leczenie. Brak kontroli → wyższe ryzyko zawału, udaru, amputacji, przedwczesnej śmierci.

Dyslipidemia – co to za choroba (ICD-10: E78.x)?
Zaburzenie gospodarki lipidowej: podwyższony LDL, trójglicerydy lub obniżony HDL. To bezobjawowa choroba metaboliczna zwiększająca ryzyko zawału, udaru i miażdżycy tętnic.

Czym grozi dyslipidemia?
Postęp miażdżycy, zawał serca, udar niedokrwienny, choroba tętnic obwodowych, nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie wraz z poziomem LDL.

Czym grozi hipercholesterolemia?
Nadmiernie wysoki cholesterol LDL przyspiesza zwężanie tętnic. Prowadzi do klinicznych postaci miażdżycy: choroba wieńcowa, udar mózgu, niewydolność serca, amputacje w PAD.

Jaka jest różnica między hipercholesterolemią a hiperlipidemią mieszaną?

  • Hiperlipidemia mieszana: podwyższone LDL i trójglicerydy oraz często obniżony HDL.
  • Hiperlipidemia mieszana jest bardziej miażdżycorodna i częściej wymaga leczenia skojarzonego.
  • Hipercholesterolemia: podwyższony głównie LDL-C.

Źródła autorytatywne

  • ESC, SCORE2 and SCORE2-OP – 2021 Guidelines on CVD Prevention. escardio.org
  • Article „Cardiovascular risk assessment using SCORE2 in a hypertensive population” (2024) – wpływ SCORE2 na klasyfikację ryzyka. revportcardiol.org