Kardiolog – Choroba wieńcowa (I20–I25)

Choroba wieńcowa – definicja i znaczenie kliniczne

Choroba wieńcowa (ICD-10: I20–I25) jest przewlekłym zespołem wynikającym ze zwężenia lub całkowitej niedrożności tętnic wieńcowych prowadzących do niedokrwienia mięśnia sercowego. Najczęściej przyczyną jest miażdżyca naczyń. Patofizjologia obejmuje odkładanie blaszki miażdżycowej, stan zapalny ściany naczynia, dysfunkcję śródbłonka, zakrzepicę i pęknięcie blaszki.

Skutkiem jest ograniczony przepływ krwi i deficyt tlenu, co powoduje ból wieńcowy oraz powikłania: zawał serca, niewydolność serca, zaburzenia rytmu.

U kardiologa diagnozowane są głównie:

  • dławica piersiowa stabilna (I20),
  • dławica niestabilna (I20.0),
  • zawał serca STEMI/NSTEMI (I21),
  • przewlekłe choroby naczyń wieńcowych (I25),
  • pozawałowe zmiany strukturalne.

Choroba wieńcowa | Epidemiologia i czynniki ryzyka

Choroba wieńcowa jest główną przyczyną zgonów kardiologicznych na świecie.

Ryzyko zwiększają:

  • dyslipidemia,
  • nadciśnienie,
  • palenie,
  • cukrzyca,
  • otyłość,
  • brak aktywności,
  • wiek,
  • płeć męska,
  • obciążenie rodzinne,
  • przewlekły stres.

Mechanizm ryzyka jest potwierdzony badaniami populacyjnymi i randomizowanymi badaniami klinicznymi. U pacjentów z dodatnim wywiadem rodzinnym przebieg jest szybszy i agresywniejszy.

Objawy choroby wieńcowej

Objawy wynikają z niedokrwienia mięśnia sercowego.

Klasyczne objawy:

  • ból w klatce piersiowej o typie ucisku,
  • promieniowanie do lewej kończyny, szyi, żuchwy,
  • duszność wysiłkowa,
  • kołatanie serca,
  • osłabienie,
  • zimny pot,
  • nudności.

Nietypowe objawy często są wyszukiwane przez pacjentów kardiologicznych z choroba: ból brzucha, zgaga, uczucie ciężkości w barku, nagłe zmęczenie, zasłabnięcia. U kobiet, diabetyków i osób starszych objawy są częściej atypowe.

Powiązane jednostki ICD-10 wyszukiwane przez pacjentów: I10 nadciśnienie tętnicze, E78 dyslipidemia, E11 cukrzyca, I50 niewydolność serca, I48 migotanie przedsionków, R07.4 ból w klatce piersiowej niespecyficzny.

Kiedy objawy wymagają pilnej konsultacji kardiologicznej

Objawy ostre:

Diagnostyka choroby wieńcowej

Diagnostyka kardiologiczna obejmuje ocenę kliniczną, badania obrazowe, laboratoryjne i testy czynnościowe.

Badania laboratoryjne i normy referencyjne

Wyniki, które powinny niepokoić:

  • Troponina T/I: >99 percentyla normy laboratoryjnej – podejrzenie uszkodzenia mięśnia sercowego.
  • CK-MB: podwyższenie sugeruje martwicę.
  • LDL-cholesterol: >70 mg/dl u pacjentów wysokiego ryzyka; >55 mg/dl u bardzo wysokiego ryzyka.
  • HDL-cholesterol: <40 mg/dl mężczyźni, <50 mg/dl kobiety.
  • Triglicerydy: >150 mg/dl.
  • CRP hs: >2 mg/l wskazuje na stan zapalny i większe ryzyko sercowe.
  • Glukoza na czczo: >100 mg/dl predyspozycja do insulinooporności.
  • Hemoglobina glikowana HbA1c: >6,5% rozpoznanie cukrzycy.

Badania diagnostyczne

Najczęściej wykonywane w Poradni Kardiologicznej:

  • EKG spoczynkowe: ocena zaburzeń przewodzenia, niedokrwienia, zawału.
  • Echokardiografia (Echo): ocena kurczliwości, funkcji lewej komory, frakcji wyrzutowej.
  • Holter EKG: zaburzenia rytmu.
  • Test wysiłkowy (ergometria): ocena reakcji serca na wysiłek.
  • Scyntygrafia perfuzyjna: ocena przepływu w mięśniu.
  • Angio-CT tętnic wieńcowych: wizualizacja zwężeń.
  • Koronarografia: złoty standard potwierdzenia zwężenia.

Badania dodatkowe: doppler tętnic szyjnych, ocena blaszki miażdżycowej, ocena ryzyka udaru.

Leczenie choroby wieńcowej

Leczenie zależy od postaci klinicznej. Cele to zwiększenie przepływu wieńcowego, stabilizacja blaszki miażdżycowej, redukcja ryzyka zawału.

Farmakoterapia

Podstawowe grupy leków:

  • statyny: obniżenie LDL, stabilizacja blaszki,
  • ASA (kwas acetylosalicylowy): redukcja zakrzepicy,
  • P2Y12 inhibitory: klopidogrel, prasugrel, ticagrelor,
  • beta-blokery: redukcja obciążenia serca,
  • ACE-I/ARB: redukcja ciśnienia i remodeling mięśnia,
  • nitraty: rozszerzenie naczyń,
  • inhibitory SGLT-2 i finerenon u pacjentów z cukrzycą i niewydolnością.

Leczenie zabiegowe

  • PCI (angioplastyka z implantacją stentu) – poszerzenie zwężenia,
  • CABG (pomostowanie aortalno-wieńcowe) – przy chorobie wielonaczyniowej.

U pacjentów po ostrym zespole wieńcowym obowiązuje podwójna terapia przeciwpłytkowa przez 12 miesięcy.

Powikłania choroby wieńcowej

Najpoważniejsze:

Ryzyko powikłań zwiększają:

Prewencja i zalecenia dotyczący choroby wieńcowej

Prewencja pierwotna i wtórna obejmuje:

  • docelowy LDL <55–70 mg/dl,
  • regularne monitorowanie ciśnienia <130/80 mmHg,
  • aktywność fizyczna,
  • dieta śródziemnomorska,
  • odstawienie tytoniu,
  • kontrola glikemii.

Najczęstsze diagnozy podczas wizyty u kardiologa w Poradni Kardiologicznej

Na podstawie ICD-10:

  • I20 – stabilna dławica piersiowa,
  • I21 – zawał serca,
  • I24 – inne ostre choroby serca,
  • I25 – przewlekła choroba niedokrwienna serca,
  • I10 – nadciśnienie,
  • I48 – migotanie przedsionków,
  • I50 – niewydolność serca.

Powiązane choroby współistniejące: E11 cukrzyca, E78 zaburzenia lipidowe, N18 przewlekła choroba nerek (zwiększa ryzyko sercowe).

Specjaliści leczący chorobę wieńcową w Centrum Medycznym Medici:

  • Kardiolog – lek. Katarzyna Łagodzińska – prowadzenie leczenia kardiologicznego choroby wieńcowej
  • Pulmonolog – lek. Barbara Głogowska– dyferencjacja duszności, POChP (J44), nadciśnienie płucne.
  • Neurolog – lek. Anna Blaszkowska – ryzyko udaru, miażdżyca tętnic szyjnych, TIA (G45).
  • Endokrynolog – lek. Hubert Mado – prowadzi diagnostykę i leczenie zaburzeń hormonalnych zwiększających ryzyko choroby wieńcowej, głównie niedoczynności i nadczynności tarczycy, insulinooporności, cukrzycy typu 2.
  • Psychiatra – zaburzenia lękowe, depresja zwiększają ryzyko incydentów.
  • Dietetyk kliniczny – mgr Barbara Sitkiewicz– dieta śródziemnomorska, redukcja LDL.
Katarzyna Łagodzińska – ZnanyLekarz.pl barbara magdalena glogowska – ZnanyLekarz.pl anna blaszkowska – ZnanyLekarz.pl

Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801

Choroba wieńcowa najczęstsze pytania

1. Jakie są pierwsze objawy choroby wieńcowej?
Ból w klatce przy wysiłku, duszność, zmęczenie, ucisk za mostkiem, promieniowanie do barku/szczęki. Mechanizm: niedokrwienie mięśnia sercowego.

2. Jak boli serce przy chorobie wieńcowej?
Ucisk, gniecenie, pieczenie. Nie ostry „ból igłowy”.

3. Gdzie boli serce przy chorobie wieńcowej?
Za mostkiem. Promieniowanie: lewy bark, szyja, żuchwa.

4. Jakie są objawy zatkanych tętnic wieńcowych?
Dławica wysiłkowa, duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku.

5. Po czym poznać, że ma się problemy z sercem?
Ból za mostkiem, duszność, obrzęki, kołatanie, omdlenia.

6. Jak mogę sprawdzić w domu, czy mam problem z sercem?
Obiektywnie się nie da. Można zmierzyć ciśnienie i tętno. Diagnostyka wymaga badań.

7. Z czym można pomylić chorobę wieńcową?
Refluks, nerwica, ból mięśniowo-szkieletowy, zapalenie opłucnej.

8. Jak odróżnić problemy z sercem od nerwicy?
Nerwica: ból ostry, zmienny, zależny od stresu, niezwiązany z wysiłkiem. ChW: stały wzorzec przy wysiłku. Klucz: EKG wysiłkowe, troponiny.

9. Jakie są objawy chorób serca na twarzy?
Brak specyficznych. Czasem sinica ust przy ciężkiej niewydolności.

10. W jakim wieku pojawia się choroba wieńcowa?
Nasilenie po 45 r.ż. (mężczyźni), po 55 r.ż. (kobiety). Zależne od ryzyka.

11. Skąd się bierze choroba wieńcowa?
Miażdżyca tętnic wieńcowych. Czynniki: LDL wysokie, palenie, nadciśnienie, cukrzyca.

12. Czym się różni miażdżyca od choroby wieńcowej?
Miażdżyca = proces w naczyniach. ChW = kliniczny efekt miażdżycy w tętnicach wieńcowych.

13. Czy ostry zespół wieńcowy to zawał?
OZW obejmuje zawał i niestabilną dławicę.

14. Jak objawia się cichy zawał serca?
Brak bólu. Objawy niespecyficzne: duszność, zmęczenie. Częsty u diabetyków.

DIAGNOSTYKA – Choroba wieńcowa

15. Jak sprawdzić, że ma się chorobę wieńcową?
EKG, próba wysiłkowa, echo, scyntygrafia, angio-CT, koronarografia.

16. Czy choroba wieńcowa wyjdzie na EKG?
Spoczynkowe EKG często prawidłowe. Zmiany podczas bólu i wysiłku.

17. Czy EKG wykaże chorobę wieńcową?
Przy niedokrwieniu lub OZW: tak. Przy stabilnej ChW: nie zawsze.

18. Czy holter wykryje chorobę wieńcową?
Tylko jeśli epizod niedokrwienia wystąpi w czasie monitorowania.

19. Czy morfologia wykryje chorobę wieńcową?
Nie. Służy do oceny anemii, zapalenia.

20. Jakie badania krwi przy chorobie wieńcowej?
Lipidogram, glukoza, hs-CRP, troponiny (przy bólu), kreatynina.

21. Jakie jest najdokładniejsze badanie serca?
Koronarografia. Pozwala ocenić zwężenia bezpośrednio.

Choroba Wieńcowa leczenie

22. Jak leczy się chorobę wieńcową?
Statyny, ASA, beta-blokery, ACEI, PCI (stent), CABG. Cel: zmniejszenie ryzyka zawału.

23. Czy choroba wieńcowa może się cofnąć?
Blaszki mogą się zmniejszyć przy intensywnej terapii LDL i stylu życia. Całkowite cofnięcie rzadkie.

24. Jak zlikwidować blaszki miażdżycowe?
Statyny wysokiej intensywności, LDL <55 mg/dl, leczenie czynników ryzyka.

25. Jak szybko odblokować tętnice?
Przy OZW: PCI. W stabilnej ChW: planowo, zależnie od badań.

26. Co robi lekarz rodzinny w przypadku podejrzenia choroby wieńcowej?
Skierowanie na diagnostykę (EKG, próba wysiłkowa), modyfikacja ryzyka, leczenie farmakologiczne.

TRYB ŻYCIA – Choroba wieńcowa

27. Czego nie wolno przy chorobie wieńcowej?
Palenia, trans-tłuszczów, nadwagi, braku ruchu, niskiej kontroli ciśnienia i LDL.

28. Czy można pić kawę przy chorobie wieńcowej?
Tak, umiarkowanie. Kofeina nie zwiększa ryzyka ChW u większości.

29. Czy stres wpływa na chorobę wieńcową?
Tak. Podnosi ciśnienie i ryzyko incydentów.

30. Co najbardziej obciąża serce?
LDL, nadciśnienie, palenie, cukrzyca, otyłość brzuszna.

31. Czy brak snu podnosi ciśnienie?
Tak. Mechanizm: aktywacja układu współczulnego.

32. Na którym boku spać przy nadciśnieniu?
Brak danych o wpływie pozycji na ciśnienie.

CIŚNIENIE I TĘTNO

33. Jakie jest ciśnienie krwi przy chorobie wieńcowej?
Często podwyższone. Cel ESC: <130/80 mmHg.

34. Czy chorobie wieńcowej towarzyszy nadciśnienie?
Często współistnieje. Nie jest konieczne.

35. Przy jakim ciśnieniu źle się czujemy?
Indywidualnie. Objawy zwykle >160/100 mmHg lub nagły wzrost.

36. Przy jakim ciśnieniu grozi udar?

180/120 mmHg zwiększa ryzyko ostre.

37. Jakie jest tętno przy chorobie wieńcowej?
Cel terapii: 55–60/min (beta-blokery). Bez leczenia zmienne.

38. Jakie tętno prowadzi do zawału?
Zawał nie wynika z tętna, tylko z niedrożności tętnicy.

39. Przy jakim pulsie do szpitala?

130/min z objawami lub <40/min z zawrotami.

PROGNOSTYKA

40. Jak długo żyje się z chorobą wieńcową?
Zależy od kontroli czynników ryzyka. Wieloletnie przeżycie możliwe.

41. Czy można przeżyć 20 lat z chorobą wieńcową?
Tak, przy skutecznym leczeniu.

42. Jaka jest najpoważniejsza choroba naczyniowa?
Ostry zespół wieńcowy i rozwarstwienie aorty.

NIEWYDOLNOŚĆ SERCA

43. Jakie są sygnały ostrzegawcze niewydolności serca?
Duszność, obrzęki, ortopnoe, szybkie męczenie.

44. Po czym poznać, że ma się niewydolność serca?
Echo: obniżona frakcja wyrzutowa, objawy kliniczne.

45. Jak wyglądają nogi przy niewydolności serca?
Obrzęki kostek, napięta skóra.

46. Po czym poznać, że serce jest słabe?
Echo serca. Objawy są niespecyficzne.

47. Czy morfologia krwi może wykazać niewydolność serca?
Nie. NT-proBNP i echo są diagnostyczne.

Źródła: