Łuszczyca – Leczenie dermatologiczne

Łuszczyca – Dermatolog Centrum Medyczne Medici

Łuszczyca (ICD-10: L40) jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry o podłożu immunologicznym. Występuje nawrotowo, z okresami zaostrzeń i remisji. Najczęściej obserwowane są zmiany rumieniowo-złuszczające pokryte srebrzystą łuską. Choroba nie jest zakaźna.

Przyczyny i mechanizmy łuszczycy

Choroba powstaje wskutek nadmiernej aktywacji limfocytów T, przyspieszonej proliferacji keratynocytów oraz przewlekłej odpowiedzi zapalnej.

Potwierdzają badania immunologiczne (NIH, NCBI). Dochodzi do skrócenia cyklu komórkowego naskórka z ok. 28 dni do 3–5 dni. Istotne znaczenie mają czynniki genetyczne – szczególnie HLA-Cw6, a także czynniki środowiskowe: stres, infekcje paciorkowcowe, uszkodzenia skóry (objaw Koebnera), leki (β-blokery, lit, GKS ogólnoustrojowe po odstawieniu), otyłość i używki.

Objawy łuszczycy – co widzi dermatolog?

Łuszczyca – Charakterystyczne zmiany skórne

Objawy obejmują:

  • rumieniowe grudki i blaszki pokryte srebrzystą łuską,
  • wyraźne odgraniczenie zmian od skóry zdrowej,
  • świąd, pieczenie, bolesność,
  • pękanie skóry w okolicy stawów,
  • punktowe krwawienie po zdrapaniu łuski (objaw Auspitza).

Zmiany najczęściej lokalizują się na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy, okolicy lędźwiowej, dłoniach i stopach. Objawy mogą obejmować również paznokcie (onycholiza, naparstkowanie).

Łuszczyca paznokci a diagnostyka

Zmiany paznokci występują u ok. 50% pacjentów.

Najczęściej obserwuje się:

  • żółtawe przebarwienia („oil drop sign”),
  • rozwarstwienie,
  • pogrubienie płytek.

Łuszczyca stawowa (ICD-10: L40.5)

Łuszczycowe zapalenie stawów występuje u 10–30% chorych. (Dane ACR i EULAR)

Objawy obejmują:

  • ból i sztywność poranną,
  • obrzęk całych palców (daktylitis),
  • zajęcie stawów kręgosłupa (spondyloartropatia),
  • zmniejszenie ruchomości.

Brak leczenia prowadzi do zmian destrukcyjnych stawów.

Diagnostyka i leczenie łuszczycy

Badanie dermatologiczne

Rozpoznanie stawiane jest klinicznie dzięki typowym zmianom. Biopsja wykonywana jest rzadko, tylko w przypadkach atypowych.

Badania laboratoryjne – co może niepokoić?

Łuszczyca sama w sobie nie daje charakterystycznych wyników, ale towarzyszą jej zaburzenia metaboliczne i zapalne:

  • CRP: często podwyższone >5 mg/l
  • OB: może być przyspieszone >20–30 mm/h
  • profil lipidowy: podwyższone LDL, TG
  • GLU / HbA1c: możliwa insulinooporność i cukrzyca współistniejąca
  • kwas moczowy: podwyższony u części pacjentów

W łuszczycowym zapaleniu stawów:

  • RF: zwykle ujemny, co pomaga w różnicowaniu z RZS
  • HLA-B27: często dodatni przy zajęciu kręgosłupa

Badania obrazowe w łuszczycy stawowej

  • RTG stawów – nadżerki, zwężenia szpar stawowych.
  • USG stawów – zapalenie przyczepów ścięgnistych.
  • MRI – zmiany w stawach krzyżowo-biodrowych.

Leczenie łuszczycy

Terapia miejscowa

  • kortykosteroidy,
  • analogi witaminy D3 (kalcypotriol),
  • inhibitory kalcyneuryny,
  • dziegcie i cygnolina,
  • kwas salicylowy.

Leczenie ogólne

Stosowane w umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy:

  • metotreksat,
  • cyklosporyna,
  • acytretyna,
  • leki biologiczne: inhibitory TNF-α, IL-12/23, IL-17, IL-23,
  • fototerapia UVB 311 nm lub PUVA.

Efekt leczenia oceniany jest za pomocą wskaźnika PASI. Poprawa powyżej 75% (PASI75) uznawana jest za wynik skuteczny.

Kiedy pacjent powinien pilnie zgłosić się do dermatologa?

  • rozległe zmiany zapalne z gorączką (ryzyko łuszczycy erytrodermicznej),
  • zmiany krostkowe uogólnione,
  • nasilony ból stawów,
  • pękanie skóry uniemożliwiające funkcjonowanie,
  • nagłe pogorszenie po odstawieniu sterydów ogólnych.

Najczęstsze choroby diagnozowane podczas wizyty dermatologicznej u pacjentów z podejrzeniem łuszczycy

Różnicowanie kliniczne

Pacjenci często szukają odpowiedzi dotyczących możliwych chorób podobnych do łuszczycy. Najczęściej rozpoznawane jednostki, które trzeba wykluczyć:

  • AZS (ICD-10: L20) – bardziej nasilony świąd, inna lokalizacja.
  • Łupież różowy Giberta (ICD-10: L42) – zmiany owalne, zanik po kilku tygodniach.
  • Grzybica skóry gładkiej (ICD-10: B35) – obecne dodatnie badanie mikologiczne.
  • Łojotokowe zapalenie skóry (ICD-10: L21) – tłusta łuska, głównie twarz i klatka piersiowa.
  • Kiła wtórna (ICD-10: A51) – konieczne badania serologiczne.

Powikłania łuszczycy i choroby współistniejące

Łuszczyca jest chorobą skóry o konsekwencjach ogólnoustrojowych. Ryzyko powikłań metabolicznych, sercowo-naczyniowych, psychicznych i autoimmunologicznych jest podwyższone i potwierdzone w danych populacyjnych (NIH, NCBI, WHO, EULAR).

Przewlekłe zapalenie charakterystyczne dla łuszczycy zwiększa stężenie cytokin (TNF-α, IL-17, IL-23). Prowadzi to do dysfunkcji śródbłonka, insulinooporności i przyspieszonej miażdżycy. Efekt ten został opisany jako psoriatic march.

Choroby metaboliczne i naczyniowe

U pacjentów z łuszczycą częściej stwierdza się:

  • otyłość (ICD-10: E66) – istotnie wyższe BMI, tkanka tłuszczowa zwiększa produkcję IL-6 i TNF-α, co nasila objawy,
  • cukrzycę typu 2 (ICD-10: E11) – większe ryzyko insulinooporności i podwyższonej glukozy na czczo,
  • dyslipidemię (ICD-10: E78) – podwyższone LDL, TG; obniżone HDL,
  • nadciśnienie (ICD-10: I10) – u części pacjentów rozpoznawane w trakcie leczenia,
  • niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby – NAFLD (ICD-10: K76.0) – korelacja z otyłością i przewlekłą odpowiedzią prozapalną.

Ryzyko zawału serca (I21) i udaru niedokrwiennego (I63) jest zwiększone szczególnie przy umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy.

Choroby autoimmunologiczne i zapalne

Obserwuje się częstsze współwystępowanie:

  • chorób zapalnych jelit: Crohn (K50) i WZJG (K51) – wspólny szlak IL-23,
  • zapalenia tęczówki i naczyniówki (H20) – zwłaszcza u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów,
  • celiakii (K90.0) – korelacja genetyczna (HLA).

Zaburzenia psychiczne

Łuszczyca znacząco wpływa na stan psychiczny:

  • depresja (ICD-10: F32–F33) – podwyższone stężenie cytokin prozapalnych zwiększa ryzyko epizodów depresyjnych,
  • zaburzenia lękowe (ICD-10: F41),
  • zaburzenia snu – wynik świądu, bólu, przewlekłego stresu związanego z wyglądem skóry.

Badania APA potwierdzają, że jakość życia w łuszczycy obniża się porównywalnie do pacjentów z chorobami serca.

Powikłania dermatologiczne

  • Łuszczyca erytrodermiczna (L40.8) – zajęcie >80% powierzchni ciała, zaburzenia termoregulacji, ryzyko odwodnienia i zakażeń,
  • łuszczyca krostkowa (L40.1) – uogólniona postać wymaga natychmiastowej terapii,
  • wtórne infekcje bakteryjne i grzybicze – uszkodzona bariera naskórka zwiększa ryzyko nadkażeń.

Specjaliści Centrum Medyczne Medici mogący pomóc w leczeniu łuszczycy

Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801

katarzyna izabela ryka – ZnanyLekarz.pl

Przeczytaj też:

Artykuły warte przeczytania:

FAQ – Łuszczyca

Jak leczy się łuszczycę?

Leczenie obejmuje terapie miejscowe (glikokortykosteroidy, analogi witaminy D3), fototerapię UVB oraz leczenie ogólne: metotreksat, cyklosporynę, acytretynę i leki biologiczne blokujące TNF-α, IL-17, IL-23. Dobór zależy od nasilenia i zajęcia stawów.

Co jest główną przyczyną łuszczycy?

Przyczyną jest nieprawidłowa aktywacja limfocytów T i nadprodukcja cytokin prozapalnych. Dodatkowo znaczenie mają geny (HLA-Cw6), infekcje paciorkowcowe, stres, otyłość, alkohol, niektóre leki i uszkodzenia skóry.

Od czego można dostać łuszczycę?

Najczęstsze wyzwalacze: infekcje gardła, stres, przerwanie barier skórnych, leki (lit, β-blokery, interferon), otyłość, używki oraz predyspozycja genetyczna. Choroba rozwija się u osób podatnych immunologicznie.

Jakie są pierwsze objawy łuszczycy?

Wczesne objawy: małe, czerwone grudki pokryte srebrzystą łuską, świąd, pękanie skóry, łuszczenie owłosionej skóry głowy, punktowe krwawienia po zdrapaniu łuski. U części pacjentów pojawiają się zmiany paznokci.

Czy łuszczycę da się całkowicie wyleczyć?

Choroba jest przewlekła. Można uzyskać długotrwałą remisję, szczególnie dzięki lekom biologicznym, ale całkowite trwałe wyleczenie nie jest możliwe.

Jak długo można żyć z łuszczycą?

Łuszczyca nie skraca życia bezpośrednio. Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jest większe u pacjentów z ciężką postacią i niekontrolowanym stanem zapalnym, dlatego wymagana jest regularna kontrola ogólna.

Łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie. Brak mechanizmu zakaźnego. Choroba nie przenosi się przez dotyk ani kontakt z krwią.

Czego łuszczyca „nie lubi”?

Nasilenie obserwuje się po stresie, alkoholu, urazach skóry, infekcjach gardła, ekspozycji na zimno, niedoborach snu, otyłości i niektórych lekach.

Czym grozi nieleczona łuszczyca?

Nieleczona prowadzi do ciężkich zaostrzeń skórnych, łuszczycy erytrodermicznej lub krostkowej oraz rozwoju łuszczycowego zapalenia stawów z trwałą destrukcją stawów. Ryzyko chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych rośnie.

Czego może brakować w organizmie przy łuszczycy?

Często obserwowany jest niedobór witaminy D. U części pacjentów występują niskie poziomy kwasów omega-3 oraz zaburzenia metabolizmu lipidów i glukozy wynikające z przewlekłego stanu zapalnego.

Co można pomylić z łuszczycą?

Najczęstsze choroby podobne: łojotokowe zapalenie skóry, grzybica skóry gładkiej, wyprysk, łupież różowy, kiła wtórna, AZS. W razie wątpliwości wykonuje się badania mikologiczne i serologiczne.

Jak szybko pozbyć się zmian łuszczycowych?

Zmiany można szybko zmniejszyć dzięki silnym glikokortykosteroidom i analogom witaminy D3. W ciężkich przypadkach skuteczne jest leczenie systemowe lub fototerapia UVB. Brak metody natychmiastowej.

Kto najczęściej choruje na łuszczycę?

Choroba dotyczy obu płci. Szczyt zachorowań: 15–30 lat oraz 50–60 lat. Zwiększone ryzyko występuje u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym i otyłością.

Jak często można się kąpać przy łuszczycy?

Codziennie, pod warunkiem stosowania łagodnych emolientów, krótkich kąpieli i unikania gorącej wody. Kąpiele poprawiają usuwanie łuski.

Jaka maść jest najskuteczniejsza na łuszczycę?

Najskuteczniejsze są połączenia silnych kortykosteroidów z kalcypotriolem. W zmianach opornych używa się cygnoliny lub dziegci pod kontrolą dermatologa.

Co najbardziej nasila przebieg choroby?

Stres, alkohol, palenie, infekcje gardła, urazy skóry, niedobór snu, otyłość oraz leki takie jak lit i β-blokery.

Ile kosztuje terapia zastrzykami biologicznymi?

Leki biologiczne kosztują kilka tysięcy złotych miesięcznie, jednak w Polsce są refundowane przy spełnieniu kryteriów klinicznych (umiarkowana lub ciężka postać).

Czy można uzyskać grupę inwalidzką z powodu łuszczycy?

Tak. W ciężkich postaciach lub przy łuszczycowym zapaleniu stawów możliwe jest orzeczenie niepełnosprawności, jeśli choroba ogranicza funkcjonowanie.

Czy picie kawy wpływa na łuszczycę?

Brak dowodów na szkodliwość umiarkowanego spożycia. Wpływ ma głównie stres, alkohol i dieta wysokoprzetworzona.

Jakie witaminy warto suplementować?

Najczęściej zalecana jest witamina D. U osób z niedoborami rozważa się omega-3. Suplementację należy kontrolować badaniami.

Jak oczyścić organizm przy łuszczycy?

Organizm nie wymaga „detoksu”. Redukcja masy ciała, dieta przeciwzapalna, odpowiednia podaż błonnika i eliminacja alkoholu zmniejszają stan zapalny.

Czego nie wolno robić przy łuszczycy?

Należy unikać drapania, urazów skóry, solarium, alkoholu, palenia oraz nagłego odstawiania sterydów ogólnoustrojowych.

Z czym najłatwiej pomylić łuszczycę na skórze głowy?

Najczęściej z łojotokowym zapaleniem skóry, które daje żółtawą, tłustą łuskę. Łuszczyca tworzy grube, srebrzyste łuski i zajmuje obrzeża owłosienia.

Kiedy najczęściej dochodzi do zaostrzenia choroby?

Po silnym stresie, infekcjach gardła, w okresie zimowym, po urazach skóry oraz przy przyjmowaniu leków wyzwalających chorobę.

Gdzie szukać pomocy w walce z łuszczyca?

W Centrum Medycznym Medici przyjmuje dermatolog konsultuje pacjentów z Radzionkowa, Bytomia, Piekar Śląskich, Tarnowskich Gór, Zabrza, Katowic czy Częstochowy.

Źródła