Nieprawidłowy wynik testu HPV

Nieprawidłowy wynik testu HPV – co oznacza dodatni wynik i jakie są kolejne kroki?

Nieprawidłowy wynik testu HPV (pozytywny test HPV, dodatni wynik HPV wysokiego ryzyka) nie oznacza automatycznie raka szyjki macicy, ale wskazuje na obecność wirusa z grupy wysokiego ryzyka onkologicznego. To sygnał, że dalsza diagnostyka w Poradni Ginekologiczno-Onkologicznej powinna zostać wdrożona według określonych schematów.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, a przewlekłe zakażenie genotypami wysoko-onkogennymi (szczególnie HPV 16 i HPV 18) odpowiada za większość przypadków raka szyjki macicy (ICD-10: C53). Światowa Organizacja Zdrowia

Czym jest test HPV i jakie wyniki uznaje się za nieprawidłowe?

Test HPV jest badaniem molekularnym, w którym wykrywane jest DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka (HPV HR) w wymazie z szyjki macicy. W nowym modelu profilaktyki NFZ najpierw wykonywany jest test HPV HR z genotypowaniem, a w przypadku wyniku dodatniego z tej samej próbki wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC). Pacjent.gov

Prawidłowy vs nieprawidłowy wynik testu HPV

Wynik HPV ujemny (negatywny) – nie stwierdza się genotypów wysokiego ryzyka; pacjentka pozostaje w rutynowym programie przesiewowym (zwykle co 5 lat w schemacie HPV HR, co 3 lata w schemacie cytologicznym – zależnie od programu). Centra Kontroli i Prewencji Chorób
Wynik HPV dodatni (pozytywny test HPV, zły wynik HPV) – wykrywana jest obecność wysokoonkogennych typów HPV; konieczne jest pogłębienie diagnostyki (cytologia LBC, kolposkopia, ewentualnie biopsja). Pacjent.gov

W przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR w programie przesiewowym NFZ cytologia płynna jest wykonywana automatycznie z tej samej próbki, bez konieczności ponownego pobierania wymazu. Pacjent.gov

Genotypy wysokoonkogenne – HPV 16 i HPV 18 dodatni

Szczególne znaczenie mają genotypy HPV 16 i HPV 18. To one są odpowiedzialne za ponad 70 % przypadków raka szyjki macicy i zmian przednowotworowych (CIN2+, carcinoma in situ – ICD-10: D06, śródnabłonkowa neoplazja szyjki – ICD-10: N87). gocm.bmj.com

H3: Co oznacza wynik „HPV 16 i 18 dodatni”?

Jeśli w wyniku testu HPV wysokiego ryzyka stwierdzony jest genotyp HPV 16 i/lub HPV 18, zwykle wskazaniem jest pilna kolposkopia (badanie szyjki macicy w powiększeniu) z ewentualną biopsją celowaną, niezależnie od tego, czy cytologia jest nieprawidłowa, czy jeszcze nie. NCBI

Nieprawidłowy wynik cytologii a HPV – jakie kombinacje są najważniejsze?

Cytologia (Pap test) ocenia komórki szyjki macicy i klasyfikuje je m.in. jako:

ASC-US (komórki atypowe o nieokreślonym znaczeniu)
LSIL (zmiana śródnabłonkowa małego stopnia)
HSIL (zmiana śródnabłonkowa dużego stopnia)
komórki podejrzane lub typowe dla raka (np. rak płaskonabłonkowy – C53, gruczolakorak szyjki). NCBI

Nieprawidłowa cytologia co dalej?

Połączenie nieprawidłowej cytologii i dodatniego testu HPV zwiększa ryzyko zmian przednowotworowych i raka szyjki macicy. W zależności od kategorii i ryzyka według wytycznych (ASCCP, ACOG) zalecana jest: PMC

kolposkopia po nieprawidłowym wyniku HPV i cytologii,
kolposkopia z wycinkami i badaniem histopatologicznym przy HSIL,
powtórne badanie HPV/cytologii po 12 miesiącach przy zmianach niskiego stopnia i braku ciężkich nieprawidłowości.

Objawy HPV – kiedy wynik dodatni nie może być zignorowany?

U większości osób zakażenie HPV przebiega bezobjawowo. Mimo to pacjentki często wyszukują w internecie objawy takie jak:

krwawienia kontaktowe (po stosunku, po badaniu ginekologicznym),
plamienia między miesiączkami,
ból w podbrzuszu,
nieprzyjemne upławy,
brodawki płciowe (kłykciny kończyste, ICD-10: A63.0),
ból podczas współżycia.

Takie objawy, szczególnie przy dodatnim teście HPV wysokiego ryzyka, wymagają pilnej konsultacji w Poradni Ginekologiczno-Onkologicznej oraz często: kolposkopii, cytologii płynnej, a przy podejrzeniu zmian – badania histopatologicznego pobranych wycinków. NCBI

Jakie wyniki powinny niepokoić? Badania, normy, diagnostyka

Wyniki testu HPV i cytologii

Niepokojące są w szczególności:

dodatni test HPV wysokiego ryzyka z genotypem 16/18,
połączenie dodatniego testu HPV HR z cytologią HSIL lub wynikiem podejrzanym o raka,
utrzymywanie się dodatniego testu HPV przy powtarzanych kontrolach (przewlekła infekcja). PMC

W klasycznej cytologii wynik prawidłowy (NILM) uznawany jest za „normę”; każda kategoria ASC-US i wyżej wymaga dalszej oceny. cancer.gov

Nieprawidłowy wynik testu HPV – Badania diagnostyczne – dane

W diagnostyce HPV i nieprawidłowych wyników cytologii stosowane są:

test HPV wysokiego ryzyka (HPV HR z genotypowaniem 16/18 i innymi typami),
cytologia na podłożu płynnym (LBC),
kolposkopia z biopsją celowaną,
badanie histopatologiczne (ocena typu i stopnia zmian: CIN1, CIN2, CIN3, rak in situ, rak inwazyjny),
testy immunocytochemiczne p16/Ki-67 do różnicowania zmian o wyższym ryzyku progresji.

Najczęstsze rozpoznania w Poradni Ginekologiczno-Onkologicznej przy dodatnim HPV

Podczas wizyty w Poradni Ginekologiczno-Onkologicznej i po wykonaniu pełnej diagnostyki lekarz najczęściej rozpoznaje:

śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy CIN1–CIN3 (ICD-10: N87, D06),
rak szyjki macicy (ICD-10: C53),
kłykciny kończyste narządów płciowych (ICD-10: A63.0),
nadżerki i ektopia szyjki (często łagodne, ale współistniejące z infekcją HPV),
przewlekłe zapalenia szyjki i pochwy, wymagające różnicowania z zmianami śródnabłonkowymi. NCBI

Leczenie HPV – czy HPV jest uleczalne, jak pozbyć się wirusa?

Sam wirus HPV nie jest „leczony” klasycznym lekiem przeciwwirusowym. Układ odpornościowy eliminuje zakażenie w większości przypadków w ciągu 1–2 lat, szczególnie u młodszych osób. Leczone są natomiast:

zmiany przednowotworowe (CIN) – np. konizacja, LEEP, ablacja,
zmiany nowotworowe zgodnie z onkologicznymi standardami (chirurgia, radioterapia, chemioradioterapia),
kłykciny – laser, krioterapia, preparaty miejscowe. cancer.gov

Jak wzmocnić odporność przy HPV i co z dietą?

Elementami wspierającymi naturalne „oczyszczanie” z wirusa HPV są:

rzucenie palenia (palenie zwiększa ryzyko progresji zmian związanych z HPV),
utrzymanie prawidłowej masy ciała,
dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, z odpowiednią podażą witamin antyoksydacyjnych,
redukcja przewlekłego stresu,
leczenie i monitorowanie innych chorób przewlekłych (cukrzyca, niedobory odporności).

Nie istnieje jednak „tabletka na HPV” ani konkretna dieta, która gwarantuje całkowite usunięcie zakażenia – kluczowe są: skrining, wczesne wykrywanie zmian i leczenie tego, co już jest widoczne.

Szczepionka przeciwko HPV po pozytywnym wyniku – czy ma sens?

Szczepionka przeciw HPV nie leczy istniejącej infekcji, ale zmniejsza ryzyko zakażenia innymi typami oraz ryzyko kolejnych zmian przednowotworowych i raka szyjki macicy. Programy szczepień w Polsce obejmują bezpłatne szczepienia dziewcząt i chłopców 9–14 lat, a szczepionki (Cervarix, Gardasil 9) chronią m.in. przed typami 16 i 18. Pacjent.gov

HPV w ciąży – czy dodatni wynik HPV to rak?

Dodatni test HPV w ciąży nie oznacza raka. U większości ciężarnych zakażenie przebiega bezobjawowo, a decyzja o kolposkopii i ewentualnej biopsji jest podejmowana indywidualnie. Zazwyczaj:

ciężkie zmiany (HSIL, podejrzenie raka) wymagają kolposkopii z biopsją,
leczenie zmian przednowotworowych jest często odraczane do okresu po porodzie, jeśli nie ma cech inwazji,
ciąża nie jest przeciwwskazaniem do dalszego monitorowania w poradni ginekologiczno-onkologicznej. NCBI

Przeczytaj też nasze artykuły powiązane z tematyką ginekologii onkologicznej

FAQ – nieprawidłowy wynik testu HPV, dodatni wynik HPV, nieprawidłowa cytologia

Czy HPV to rak?

Nie. HPV to wirus. Dodatni wynik testu HPV oznacza zakażenie wirusem, a nie raka szyjki macicy. Przewlekła infekcja genotypami wysokiego ryzyka może jednak prowadzić do zmian przednowotworowych i raka (C53), jeśli nie będzie monitorowana i leczona. WHO

Pozytywny test HPV / wynik HPV dodatni – co dalej?

Po dodatnim wyniku testu HPV wysokiego ryzyka lekarz wykonuje cytologię płynną (LBC). Jeśli wynik cytologii jest prawidłowy, lekarz zwykle zaleca powtórzenie badań po 12 miesiącach. Jeśli pojawiają się nieprawidłowe komórki, lekarz kieruje na kolposkopię i ewentualną biopsję z badaniem histopatologicznym. cancer.gov

Co oznacza nieprawidłowy wynik HPV wysokiego ryzyka?

Oznacza wykrycie wirusa HPV z grupy wysokiego ryzyka onkologicznego. Ryzyko raka szyjki macicy zależy od genotypu (np. HPV 16/18), obecności i stopnia zmian cytologicznych oraz wyników wcześniejszych badań. Lekarz Ginekolog Onkologiczny w Poradni Ginekologiczno-Onkologicznej dobiera dalsze postępowanie według algorytmów ryzyka. PMC

Nieprawidłowy wynik cytologii a HPV – czy to zawsze powód do paniki?

Nie. Abnormalny wynik cytologii (np. ASC-US, LSIL) i dodatni HPV podnoszą ryzyko, ale nie oznaczają raka. Konieczna jest kolposkopia lub kontrolne badania w krótszym odstępie czasu. Wiele zmian cofa się samoistnie, szczególnie u młodszych pacjentek. cancer.gov

Czy HPV jest uleczalne? Jak pozbyć się wirusa HPV?

U większości osób zakażenie HPV ulega samoistnej eliminacji przez układ immunologiczny. Wirus nie jest „zabijany” konkretnym lekiem, ale leczone są jego następstwa (CIN, rak szyjki, kłykciny). Wzmocnienie odporności, rzucenie palenia, regularny skrining i ewentualne leczenie zmian znacząco zmniejszają ryzyko raka. Centra Kontroli i Prewencji Chorób

Czy szczepionka przeciw HPV ma sens po dodatnim wyniku?

Tak. Szczepionka nie cofa istniejącej infekcji, ale może chronić przed innymi typami HPV oraz zmniejszać ryzyko nowych zmian. Decyzja o szczepieniu po dodatnim wyniku powinna być podejmowana z lekarzem (Ginekolog-Onkolog lub lekarz prowadzący). Gov.pl

Jakie są drogi zakażenia HPV?

Najczęściej zakażenie przenoszone jest drogą kontaktów seksualnych (pochwowych, analnych, oralnych) oraz przez bliski kontakt skórno-skórny okolic intymnych. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko, ale go nie eliminuje całkowicie. Światowa Organizacja Zdrowia+1

Ryzyko raka szyjki macicy a HPV – czy da się je zminimalizować?

Ryzyko raka szyjki macicy (C53) istotnie spada dzięki połączeniu trzech elementów: szczepień przeciw HPV, regularnych badań przesiewowych (test HPV / cytologia) i leczenia stwierdzonych zmian przednowotworowych. WHO wskazuje, że eliminacja raka szyjki jest możliwa przy odpowiednim poziomie szczepień, skriningu i leczenia. WHO

Życie z HPV – czy można prowadzić normalne życie?

Tak. Zakażenie HPV jest powszechne, a większość infekcji przemija samoistnie. Kluczowe jest pozostawanie pod kontrolą lekarza, wykonywanie zaleconych badań, leczenie wykrytych zmian i stosowanie szczepień. Zakażenie HPV nie oznacza automatycznie raka ani konieczności rezygnacji z życia seksualnego czy planów macierzyńskich.

Zaufane źródła naukowe

Pacjent.gov.pl – program profilaktyki raka szyjki macicy (test HPV HR, cytologia LBC, szczepienia) Pacjent.gov
WHO – „Human papillomavirus (HPV) and cancer” Światowa Organizacja Zdrowia
National Cancer Institute (NIH) – „HPV and Pap Test Results: Next Steps after an Abnormal Test” cancer.gov

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Przemysław Chimiczewski – ZnanyLekarz.pl

Nieprawidłowy wynik testu HPV – Co dalej?