Przewlekła choroba niedokrwienna serca – diagnostyka, objawy, leczenie

Czym jest przewlekła choroba niedokrwienna serca?

Przewlekła choroba niedokrwienna serca (CHNS) (ICD-10: I25) to trwałe upośledzenie dopływu krwi do mięśnia sercowego. Najczęściej wynika z miażdżycy tętnic wieńcowych, która prowadzi do zwężenia lub zablokowania przepływu krwi. W efekcie serce otrzymuje zbyt mało tlenu, co może powodować ból, duszność i zwiększać ryzyko zawału.

Choroba niedokrwienna serca jest jednym z głównych powodów wizyt u kardiologa. Dobry kardiolog ocenia stopień zaawansowania choroby i wprowadza skuteczne leczenie, aby ograniczyć ryzyko poważnych powikłań, takich jak nagły zgon sercowy.

Objawy przewlekłej choroby niedokrwiennej serca

Typowe objawy zgłaszane kardiologowi

Choroba niedokrwienna serca objawy:

  • ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa)
  • duszność przy wysiłku lub w spoczynku
  • zmęczenie
  • kołatanie serca
  • omdlenia lub zawroty głowy
  • uczucie ucisku w mostku promieniujące do żuchwy lub ramienia

Objawy niespecyficzne, często zgłaszane przez pacjentów:

  • ból nadbrzusza
  • potliwość, niepokój
  • nudności, wymioty

W diagnostyce różnicowej uwzględnia się:

  • zapalenie mięśnia sercowego (ICD-10: I40)
  • niewydolność serca (I50)
  • GERD jako ból pozasercowy (K21)
  • choroby płuc (J44, J45)

Kiedy konieczna jest natychmiastowa konsultacja z kardiologiem?

Niepokojące sygnały:

  • nagły, silny ból w klatce piersiowej trwający >20 min
  • duszność narastająca
  • utrata przytomności
  • pojawienie się objawów w spoczynku
  • arytmie

Przewlekła choroba niedokrwienna serca – Jakie wyniki badań powinny niepokoić?

Badania laboratoryjne:

  • Troponiny T/I: powyżej normy laboratoryjnej → podejrzenie niedokrwienia/zawału
  • Cholesterol LDL > 100 mg/dl (u pacjentów wysokiego ryzyka >70 mg/dl)
  • Triglicerydy > 150 mg/dl
  • glukoza na czczo ≥ 126 mg/dl → podejrzenie cukrzycy (E11)
  • CRP wysokie → nasilony stan zapalny

Diagnostyka obrazowa i czynnościowa:

  • EKG: zmiany odcinka ST, zaburzenia rytmu
  • Echo serca: obniżona frakcja wyrzutowa <40%
  • Test wysiłkowy: niedokrwienie wywołane wysiłkiem
  • Koronarografia: zwężenia tętnic wieńcowych
  • CT serca: wysoki score wapniowy

Kardiolog analizuje wszystkie parametry całościowo, bez izolowanej interpretacji wyników.

Najczęstsze choroby diagnozowane podczas wizyty u kardiologa

  • Przewlekła choroba niedokrwienna serca (I25)
  • Nadciśnienie tętnicze (I10)
  • Migotanie przedsionków (I48)
  • Dyslipidemia (E78)
  • Niewydolność serca (I50)
  • Otyłość (E66) jako istotny czynnik ryzyka

Leczenie przewlekłej choroby niedokrwiennej serca

Metody farmakologiczne

Powszechnie stosowane grupy leków:

  • β-blokery → zmniejszają zapotrzebowanie serca na tlen
  • Statyny → obniżają cholesterol, stabilizują blaszkę miażdżycową
  • ASA i leki przeciwpłytkowe → zapobieganie zakrzepom
  • ACEI/ARB → poprawa funkcji serca
  • Azotany → redukcja bólu dławicowego

Leczenie dobiera najlepszy kardiolog zgodnie z wytycznymi ESC.

Leczenie inwazyjne

  • Angioplastyka wieńcowa (PCI)
  • Bypass aortalno-wieńcowy (CABG)

Interwencje wykonuje się przy istotnych zwężeniach i nasileniu objawów.

Jak wygląda konsultacja u kardiologa?

Przebieg:

  • zebranie wywiadu (w tym czynniki ryzyka: palenie, dieta, stres, obciążenie rodzinne)
  • badanie fizykalne
  • zlecenie badań: EKG, echo, test wysiłkowy, lipidy, glikemia
  • ustalenie długoterminowej terapii
  • edukacja dotycząca stylu życia: dieta, aktywność, kontrola masy ciała

Czynniki ryzyka przewlekłej choroby niedokrwiennej serca

Najsilniej udokumentowane czynniki ryzyka (ESC, WHO, CDC):

  • palenie tytoniu (aktywne i bierne)
  • nadciśnienie tętnicze (I10)
  • dyslipidemia – LDL podwyższony, niski HDL (E78)
  • cukrzyca typu 2 (E11)
  • otyłość trzewna (E66)
  • brak aktywności fizycznej
  • dieta wysokoprzetworzona, bogata w tłuszcze trans i cukry proste
  • przewlekły stres i zaburzenia depresyjne (F32)
  • obciążenie rodzinne chorobami sercowo-naczyniowymi
  • przewlekła choroba nerek (N18)
  • wiek >45 lat u mężczyzn i >55 lat u kobiet

Ryzyko narasta wykładniczo wraz z kumulacją czynników. Redukcja nawet jednego z nich poprawia rokowanie.

Przewlekła choroba niedokrwienna serca powikłania

Powikłania związane z postępującą miażdżycą i trwałym niedotlenieniem mięśnia sercowego:

  • ostry zawał serca (I21) w wyniku pęknięcia blaszki miażdżycowej
  • niewydolność serca (I50) z obniżoną frakcją wyrzutową
  • zaburzenia rytmu: migotanie przedsionków (I48), komorowe arytmie
  • nagła śmierć sercowa
  • dławica naczynioskurczowa (I20)
  • dysfunkcja zastawek serca wtórna do uszkodzenia mięśnia

Im większe zwężenie tętnic i dłuższy czas niedokrwienia, tym wyższe ryzyko trwałej dysfunkcji lewej komory.

Rehabilitacja kardiologiczna

Podstawowy element leczenia wtórnego, zmniejsza ryzyko zgonu i hospitalizacji (Cochrane Reviews):

  • trening fizyczny dostosowany do wydolności (test wysiłkowy jako kwalifikacja)
  • edukacja dietetyczna – dieta śródziemnomorska lub DASH
  • kontrola masy ciała i zaprzestanie palenia
  • farmakoterapia nadzorowana przez kardiologa
  • wsparcie w kontroli glikemii, ciśnienia i lipidów
  • redukcja stresu, terapia zaburzeń lękowych lub depresyjnych

Rehabilitacja zwiększa tolerancję wysiłku, poprawia frakcję wyrzutową i jakość życia.

Przewlekła choroba niedokrwienna serca rokowania — co wpływa na przeżycie i jakość życia pacjenta?

Czynniki pogarszające rokowanie:

  • obniżona frakcja wyrzutowa serca <40% (echo)
  • niekontrolowane: ciśnienie tętnicze, cukrzyca, LDL
  • rozległe zmiany w koronarografii (wielonaczyniowa choroba)
  • niewydolność nerek
  • brak adherencji do leczenia i palenie

Czynniki poprawiające przeżycie:

  • skuteczna terapia: statyny, β-blokery, ACEI/ARB
  • zabiegowe przywrócenie perfuzji (PCI/CABG) przy istotnych zwężeniach
  • aktywność fizyczna min. 150 min/tydz.
  • LDL <55 mg/dl u pacjentów bardzo wysokiego ryzyka
  • regularna opieka kardiologiczna i rehabilitacja

Brak kontroli czynników ryzyka prowadzi do progresji niedokrwienia, pogłębia niewydolność serca i zwiększa ryzyko nagłego zgonu sercowego.

Opieka zespołowa przy przewlekłej chorobie niedokrwiennej serca

Przewlekła choroba niedokrwienna serca wymaga leczenia skoordynowanego. Każdy specjalista eliminuje inny element, który obciąża serce:

  • Kardiolog
    Leczy główną patologię: ocenia niedokrwienie serca (EKG, echo, test wysiłkowy, CT, koronarografia), dobiera leki i kwalifikuje do angioplastyki/stentów lub CABG. Nadzoruje rokowanie kardiologiczne.
  • Pulmonolog
    Koryguje choroby płuc nasilające duszność i niedotlenienie (POChP, astma, bezdech senny), co odciąża serce i poprawia tolerancję wysiłku.
  • Gastrolog
    Zajmuje się bólem pozasercowym (GERD, wrzody), zabezpiecza przewód pokarmowy przy lekach przeciwpłytkowych, zapobiega niedokrwistości z krwawień.
  • Endokrynolog
    Leczy zaburzenia metaboliczne i hormonalne napędzające miażdżycę: cukrzycę, dyslipidemię, otyłość trzewną, choroby tarczycy i nadnerczy.

Efekt zespołowy:
Lepsza kontrola objawów, spowolnienie progresji miażdżycy, mniejsze ryzyko zawału i niewydolności serca oraz dłuższe przeżycie przy wyższej jakości życia.

Kardiolodzy i specjaliści leczący przewlekłą chorobę niedokrwienna serca

Katarzyna Łagodzińska – ZnanyLekarz.pl barbara magdalena glogowska – ZnanyLekarz.pl Hubert Mado – ZnanyLekarz.pl

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Przeczytaj też

FAQ – przewlekła choroba niedokrwienna serca i pokrewne zagadnienia

Co oznacza przewlekła choroba niedokrwienna serca?
Stałe upośledzenie dopływu krwi do mięśnia sercowego z powodu zwężenia tętnic wieńcowych przez miażdżycę (ICD-10: I25). Prowadzi do niedotlenienia serca i zwiększa ryzyko zawału.

Jakie są pierwsze objawy choroby niedokrwiennej serca?
Ból lub ucisk w klatce piersiowej przy wysiłku, duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku, kołatania serca, zmęczenie. Nasilenie objawów w spoczynku sugeruje pogarszanie niedokrwienia.

Czy choroba niedokrwienna serca to zawał?
Nie. Przewlekłe niedokrwienie zwiększa ryzyko ostrego zawału serca (I21), ale sam zawał to nagłe zamknięcie tętnicy wieńcowej.

Czy choroba niedokrwienna serca to to samo co niewydolność serca?
Nie. Niedokrwienie może doprowadzić do niewydolności serca (I50), ale nie każda niewydolność wynika z choroby wieńcowej.

Ile się żyje z chorobą niedokrwienną serca? Czy można żyć długo, mając niedokrwienie?
Tak. Rokowanie zależy od frakcji wyrzutowej, kontroli czynników ryzyka i stosowania leczenia zgodnego z wytycznymi. Przy skutecznej terapii przeżycie może być wieloletnie.

Z czego robi się niedokrwienie serca? / Od czego powstaje choroba niedokrwienna serca?
Przyczyną jest głównie miażdżyca tętnic wieńcowych. Czynniki ryzyka: nadciśnienie, cukrzyca, palenie, dyslipidemia, otyłość, brak ruchu.

Jak boli niedokrwienie?
Ucisk, gniecenie, palenie za mostkiem, z promieniowaniem do lewego barku, żuchwy lub pleców. Często wywołany wysiłkiem lub stresem.

Czy EKG wykryje niedokrwienie serca?
Może wykazać zmiany sugerujące niedokrwienie, ale prawidłowe EKG nie wyklucza choroby. Wykorzystuje się także echo serca, test wysiłkowy, CT i koronarografię.

Przewlekła choroba niedokrwienna serca – Pytania

Jak leczy się przewlekłe niedokrwienie? Co brać na niedokrwienie serca?
Statyny, β-blokery, ACEI/ARB, azotany, leki przeciwpłytkowe. Przy zaawansowanej chorobie – angioplastyka (PCI) lub bypassy (CABG).

Czego nie wolno przy chorobie wieńcowej?
Palenia, dużego wysiłku bez kontroli kardiologa, zaniedbywania leków, diety wysokotłuszczowej, nieleczonego nadciśnienia i cukrzycy.

Co jest przyczyną śmierci w przypadku choroby niedokrwiennej serca?
Najczęściej ostry zawał serca lub groźne arytmie prowadzące do nagłej śmierci sercowej.

Jakie są powikłania choroby niedokrwiennej serca?
Zawał, niewydolność serca, zaburzenia rytmu (migotanie przedsionków, arytmie komorowe), nagły zgon.

Na czym polega operacja w przypadku choroby niedokrwiennej serca?
Przywrócenie przepływu krwi w tętnicach wieńcowych: stentowanie (PCI) lub pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG).

Jakie jest ciśnienie przy chorobie niedokrwiennej serca?
Często współistnieje nadciśnienie. Docelowo <130/80 mmHg u większości pacjentów wg wytycznych.

Co jeść na niedokrwienie serca?
Dieta śródziemnomorska lub DASH: warzywa, owoce, pełne ziarna, ryby, oliwa. Ograniczenie soli, czerwonego mięsa, tłuszczów nasyconych.

Czy można pić kawę przy chorobie wieńcowej?
Przy stabilnym stanie zazwyczaj tak, umiarkowanie. Nadmierna kofeina może wywołać tachykardię lub ból dławicowy.

Czy można jeść jajka przy chorobie wieńcowej?
Tak, umiarkowanie. Ważniejsza jest całkowita podaż tłuszczów nasyconych w diecie.

Gdzie boli serce przy chorobie wieńcowej?
Za mostkiem, często z promieniowaniem do lewego ramienia, szyi lub żuchwy.

Czy niedokrwistość serca jest groźna?
Tak. Oznacza niedostateczne ukrwienie mięśnia sercowego i zwiększa ryzyko zawału oraz zgonu.

Czy można żyć z niedokrwieniem serca?
Tak. Wymagana jest regularna kontrola kardiologiczna i systematyczne leczenie.

Źródła