USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych – Co musisz wiedzieć?

USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych – Znaczenie badania

USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych to nieinwazyjna metoda obrazowania naczyń krwionośnych w obrębie jamy brzusznej, umożliwiająca ocenę przepływu krwi, wykrycie zwężeń, miażdżycy czy tętniaka. 

Dzięki użyciu fal ultradźwiękowych i efektu Dopplera możliwa jest ocena zarówno struktury — np. poszerzenia aorty — jak i funkcji — czyli prędkości przepływu w tętnicach biodrowych. Wykonanie badania bywa wskazane przy podejrzeniu choroby tętnic brzucha, objawach takich jak ból brzucha, promieniujący do pleców, utrata tętna obwodowego, czy też jako element profilaktyki u osób z grupy ryzyka.

Co to jest i jak działa USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych

Badanie polega na przyłożeniu głowicy USG na powłoki brzuszne, wizualizacji głównego pnia tętniczego — aorta brzuszna — od poziomu przepony do rozwidlenia oraz tętnic biodrowych wspólnych. Następnie technika Dopplera (kolorowy, spektralny) pozwala ocenić prędkość i kierunek przepływu krwi. Wskazania: podejrzenie tętniaka aorty, podejrzenie miażdżycy tętnic biodrowych, ucisk tętnic, objawy niedokrwienia kończyn dolnych.

Czym się różni badanie Dopplera od zwykłego USG?

“Zwykłe” USG pokazuje strukturę anatomiczną (kształt, średnicę naczynia). USG Doppler dodatkowo mierzy przepływ krwi — prędkość, turbulencje, obecność zwężeń. 

Przygotowanie do badania i przebieg USG Doppler aorty brzusznej i tętnic biodrowych


Przygotowanie do usg dopplera aorty brzusznej i tętnic biodrowych / usg aorty brzusznej przygotowanie:

pacjent powinien być na czczo 4-6 h przed badaniem (zalecenie odnoszące się do ultrasonograficznej oceny naczyń jamy brzusznej). Należy unikać obfitego posiłku przed badaniem, ograniczyć gazy jelitowe — mogą utrudniać ocenę. Ubiór: luźna odzież umożliwiająca odsłonięcie powłok brzusznych.


Przebieg badania:

Badanie trwa zwykle 15-30 min. Leżenie na plecach, ewentualnie zmiana pozycji (na bok) by lepiej uwidocznić aortę. Operator mierzy maksymalną średnicę aorty i ocenia tętnice biodrowe. Dokumentacja wymagana w protokole. 

Czy można zrobić Doppler bez skierowania?

W Polsce w praktyce zależy od procedur placówki – prywatnie możliwe bez skierowania, 

Objawy, które mogą sugerować choroby aorty brzusznej i tętnic biodrowych


Często pacjenci szukają odpowiedzi na pytanie: „jakie są objawy chorej aorty brzusznej?”, „co boli przy miażdżycy aorty brzusznej?”, „gdzie boli brzuch przy tętniaku aorty?”, 

Objawy możliwe: Ból brzucha lub pleców o niewyjaśnionej przyczynie, szczególnie promieniujący do pachwin lub kończyn dolnych. Ucisk na naczynia może powodować objawy niedokrwienia kończyn dolnych (zimne stopy, bóle przy chodzeniu). Zwężenie lub niedrożność aorty — może objawiać się osłabieniem tętna w kończynach dolnych, parestezjami, chłodem nóg.

W przypadku miażdżyca aorty brzusznej i tętnic biodrowych (ICD-10 I70.2 – miażdżyca tętnic kończyn dolnych i biodrowych) pacjent może odczuwać tzw. chromanie przestankowe czy też przewlekłe bóle w okolicy bioder i pachwin. W przypadku tętniak aorty brzusznej (ICD-10 I71.3, I71.4) może być bezobjawowy aż do pęknięcia; możliwy jest nagły silny ból brzucha i/lub pleców, spadek ciśnienia, utrata przytomności. 

Najczęstsze choroby diagnozowane podczas wizyty


 • Miażdżyca aorty brzusznej i tętnic biodrowych (I70.2) – zwężenie, stwardnienie naczyń prowadzące do zaburzeń przepływu.
• Tętniak aorty brzusznej (I71.x) – patologiczne poszerzenie aorty.
• Zwężenie lub niedrożność tętnicy biodrowej – np. w przebiegu miażdżycy.
• Zakrzepica naczyniowa – np. zakrzep w tętnicy biodrowej lub aorcie, choć głównie w kontekście żył.

Wyniki badania i parametry niepokojące


Normy: Średnica aorty brzusznej do 3,0 cm uważa się za prawidłową. Wynik powyżej 3,0 cm to poszerzenie (możliwe tętniak). Według wytycznych European Society for Vascular Surgery operację rozważa się najczęściej przy średnicy ≥ 5,5 cm u mężczyzn lub ≥ 5,0 cm u kobiet. Warto również zwrócić uwagę na szybki wzrost średnicy (> 0,5 cm w roku) jako czynnik ryzyka.


Badania laboratoryjne: choć USG nie bada bezpośrednio parametrów biochemicznych, to w przypadku miażdżycy konieczne są: lipidogram (LDL, HDL, TG), glukoza, HbA1c, homocysteina, CRP (stan zapalny). Nie ma jednego „labodonu” specyficznego dla tętniaka. Wyniki niepokojące: bardzo wysokie LDL („> 190 mg/dl”), niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (>140/90 mmHg) mimo leczenia. Diagnostyka obrazowa: USG Doppler aorty i tętnic biodrowych; w razie podejrzenia tętniaka – tomografia komputerowa z kontrastem (CTA) lub rezonans magnetyczny (MRA) jako uzupełnienie.

Leczenie i postępowanie


Leczenie:
• W przypadku miażdżycy aorty brzusznej i tętnic biodrowych – terapia modyfikująca czynniki ryzyka: zaprzestanie palenia, kontrola nadciśnienia, dyslipidemii, cukrzycy; farmakoterapia (statyny, inhibitory ACE/ARB, leki przeciwdziałające agregacji płytek).
• W przypadku tętniaka aorty brzusznej – monitorowanie do momentu osiągnięcia progu interwencji (np. średnica ≥ 5,5 cm u mężczyzn) lub przy objawach; następnie decyzja o leczeniu operacyjnym (otwartym) lub endowaskularnym (EVAR).


Wyniki które powinny niepokoić: średnica aorty > 3 cm, szybki przyrost średnicy, objawy bólów w okolicy brzucha/pleców, pojawiające się tętna w okolicy pępka lub nadbrzusza.

Nasi specjaliści w diagnostyce krążenia

Przeczytaj też:

Źródła naukowe

  • U.S. Preventive Services Task Force – „Abdominal Aortic Aneurysm: Screening” (2019) (uspreventiveservicestaskforce.org)
  • American Institute of Ultrasound in Medicine – „AIUM Practice Parameter for the Performance of Diagnostic and Screening Ultrasound Examinations of the Abdominal Aorta in Adults” (www.aium.org)
  • European Society for Vascular Surgery – „ESVS Clinical Practice Guidelines 2024” (ESVS)

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801 +48 32 289 07 35
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

FAQ

Tak — USG jest metodą pierwszego wyboru w wykrywaniu tętniak aorty brzusznej; ultradźwięki pozwalają zmierzyć średnicę aorty i wykryć jej poszerzenie.

W Centrum Medycznym Medici w Radzionkowie USG Doppler aorty brzusznej i tętnic nerkowych kosztuje 260 zł

Należy być na czczo 4-6 h, unikać dużych posiłków i gazotwórczych potraw, ubrać luźne ubranie umożliwiające dostęp do brzucha.

Mogą być słabo zaznaczone. Typowe: bóle w okolicy brzucha, pleców, pachwin; objawy niedokrwienia kończyn dolnych (zimne nogi, słaby puls). W zaawansowanej postaci – objawy krytycznej niedrożności.

Ból może lokalizować się w podbrzuszu, okolicy lędźwiowej, pachwinach; może nasilać się przy chodzeniu. 

Tak — USG Doppler tętnic może wykazać zakłócenia przepływu sugerujące niedrożność lub zakrzep.

Najczęściej: lekarz angiolog, chirurg naczyniowy lub kardiolog z doświadczeniem w chorobach naczyń. 

W prywatnych placówkach tak

To zależy od stopnia choroby, obecności tętniaka, leczenia i modyfikacji czynników ryzyka. Brak jednoznacznych danych dla wszystkich pacjentów — wymaga oceny indywidualnej. Choć nieleczona miażdżyca może skracać życie w skrajnych warunkach nawet o 12 lat.

Najczęściej w nadbrzuszu lub okolicy pępka; może promieniować do pleców. 

 

Magdalena Romańczuk – ZnanyLekarz.pl Katarzyna Łagodzińska – ZnanyLekarz.pl