USG Doppler tętnic nerkowych – diagnostyka nadciśnienia i zaburzeń ukrwienia nerek
USG Doppler tętnic nerkowych – diagnostyka nadciśnienia i zaburzeń ukrwienia nerek
USG Doppler tętnic nerkowych jest metodą obrazowania przepływu krwi w nerkach, wykorzystywaną do rozpoznawania zwężeń naczyń nerkowych, niedokrwienia narządów i nadciśnienia wtórnego. Badanie ocenia prędkość przepływu, kierunek fali krwi oraz budowę tętnic nerkowych. Wykrycie patologii naczyń może zapobiec uszkodzeniu nerek i poprawić kontrolę ciśnienia tętniczego.
Na czym polega badanie Doppler tętnic nerkowych
Fale ultradźwiękowe są kierowane na tętnice nerkowe w celu oceny:
• prędkości skurczowej (PSV)
• wskaźnika oporu (RI)
• stosunku prędkości nerkowej do aortalnej (RAR)
• zjawiska Tardus-Parvus przy zwężeniu proksymalnym
• szerokości naczynia i charakteru blaszki miażdżycowej
Analiza przepływu umożliwia określenie stopnia zaburzeń ukrwienia oraz ryzyka niewydolności nerek (N18).
Kiedy wykonuje się USG Doppler tętnic nerkowych
Objawy i sytuacje kliniczne
Wskazania:
• oporne nadciśnienie tętnicze (I10) mimo leczenia trzema lekami
• podejrzenie nadciśnienia naczyniowo-nerkowego (I15.0)
• nagły wzrost ciśnienia po 55. roku życia lub przed 30. rokiem życia
• szybkie pogorszenie funkcji nerek, wzrost kreatyniny
• hipokaliemia → podejrzenie hiperaldosteronizmu (E26.0)
• różnica wielkości nerek > 1,5 cm w USG jamy brzusznej
• szmery naczyniowe nad jamą brzuszną
• ból brzucha lub lędźwi, obrzęki, objawy niewydolności serca (I50)
Pacjenci najczęściej szukają przyczyny:
„dlaczego mam wysokie ciśnienie i słabą nerkę”, „czy nadciśnienie może być od nerki”.
Choroby wykrywane
• zwężenie tętnicy nerkowej (RAS) – miażdżycowe (I70)
• dysplazja włóknisto-mięśniowa (Q27.9) u młodszych pacjentów
• zakrzepica lub zator tętnicy nerkowej (I74.1)
• tętniaki tętnic nerkowych (I72.2)
• guzy uciskające naczynia – rak nerki (C64)
• powikłania po transplantacji nerki (Z94.0): odrzucanie, zwężenie zespolenia
Jak wygląda przygotowanie do badania
• 6–8 godzin na czczo (mniej gazów → lepsza widoczność)
• woda dozwolona w niewielkich ilościach
• leki przyjmowane jak zwykle, chyba że lekarz zaleci inaczej
Czas trwania: ok. 20–40 minut. Badanie bezbolesne, bez promieniowania.
Interpretacja wyników – jakie parametry są niepokojące
Nieprawidłowe wartości wskazują na istotne zwężenie naczynia:
• PSV > 180–200 cm/s
• RAR > 3,5
• RI > 0,7 – uszkodzenie mikrokrążenia
• obecność krzywej Tardus-Parvus
• asymetria rozmiaru nerek > 1,5 cm
• zmniejszona perfuzja kory nerek
Nasilone zmiany przepływu → ryzyko postępującej przewlekłej choroby nerek (N18.3–N18.5).
Diagnostyka dodatkowa przy podejrzeniu chorób naczyń nerkowych
• CTA lub MRA tętnic nerkowych – dokładna ocena anatomiczna
• renografia i scyntygrafia perfuzyjna – ocena funkcji (różnica >10% między nerkami istotna)
• badania krwi:
– kreatynina 0,6–1,2 mg/dl
– eGFR > 90 ml/min/1,73m² (poniżej 60 = przewlekła choroba nerek)
– potas 3,5–5,0 mmol/l (hipokaliemia → hiperaldosteronizm)
• badanie moczu: albuminuria < 30 mg/dobę (A1)
• renina, aldosteron, stosunek A/R → ocena układu RAAS
Leczenie chorób wykrytych w Dopplerze
• zwężenie miażdżycowe → angioplastyka + stent + statyny + ACEI/ARB
• dysplazja włóknisto-mięśniowa → angioplastyka balonowa bez stentu
• zmiany zakrzepowe → leczenie przeciwzakrzepowe
• tętniaki → leczenie naczyniowe
• guzy → chirurgia/onkologia
Naprawa przepływu krwi poprawia kontrolę ciśnienia i spowalnia uszkadzanie nerek.
Ile trwa efekt diagnostyczny USG Doppler nerek
Wynik dostępny od razu. Badanie może być powtarzane w monitorowaniu terapii.
Specjaliści z którymi warto konsultować wynik badania USG Doppler tętnic nerkowych
- lek. Magdalena Romańczuk – Ultrasonografista PTU, Lekarz Rodzinny
- lek. Katarzyna Łagodzińska – Kardiolog, internista
- Dr n. med Tadeusz Dzióba – Urolog, chirurg
- lek. Jan Wilczek – Urolog, chirurg
- lek. Bartosz Bujała – Urolog, chirurg
Przeczytaj też
- Poradnia Kardiologiczna – diagnostyka chorób serca i układu krążenia
- Poradnia Urologiczna – leczenie chorób układu moczowego
- Pracownia USG – Diagnostyka obrazowa
- USG Doppler tętnic szyjnych – profilaktyka udarów mózgu i diagnostyka zaburzeń krążenia
- USG Doppler żył kończyn dolnych – diagnostyka zakrzepicy i niewydolności żylnej
- Echo serca UKG ( USG serca | Echokardiografia) – dokładne obrazowanie struktury i pracy serca
- USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych – ocena krążenia mózgowego i profilaktyka udaru
- USG jamy brzusznej – przygotowanie i wynik
- USG układu moczowego – profilaktyka dla każdego
FAQ – najczęstsze pytania pacjentów
Czy USG Doppler tętnic nerkowych wykryje przyczynę nadciśnienia?
Tak, szczególnie nadciśnienie naczyniowo-nerkowe.
Czy mogę prowadzić samochód po badaniu Doppler?
Tak. Nie stosuje się środków znieczulających.
Co jeśli wynik jest niejednoznaczny?
Wykonywane są CTA/MRA lub scyntygrafia.
Czy badanie można wykonywać u kobiet w ciąży?
Tak. Nie ma promieniowania jonizującego.
Czy USG Doppler tętnic nerkowych jest dokładne?
Duża czułość, szczególnie przy zwężeniu >60%. Metody tomograficzne potwierdzają wynik.