USG Doppler tętnic szyjnych – profilaktyka udarów mózgu i diagnostyka zaburzeń krążenia
Na czym polega USG Doppler tętnic szyjnych?
USG Doppler to badanie ultrasonograficzne wykorzystujące zjawisko Dopplera – efekt zmiany częstotliwości fal ultradźwiękowych odbitych od poruszających się krwinek. Dzięki temu możliwa jest ocena prędkości, kierunku i objętości przepływu krwi w tętnicach szyjnych i kręgowych.
W trakcie badania lekarz analizuje:
- szerokość światła naczynia,
- obecność blaszek miażdżycowych i zwężeń,
- prędkość przepływu krwi (wskaźnik PSV, EDV),
- symetrię przepływu między stroną prawą i lewą,
- jakość ściany naczynia (pogrubienie, sztywność, zwapnienia).
Badanie trwa około 20–30 minut i nie wymaga żadnego przygotowania. Nie stosuje się kontrastu ani promieniowania, dlatego można je powtarzać wielokrotnie – również u kobiet w ciąży i osób starszych.
Dlaczego warto wykonać USG Doppler tętnic szyjnych?
Zaburzenia krążenia w obrębie tętnic szyjnych są jednym z najczęstszych czynników prowadzących do udaru mózgu. Choroba rozwija się skrycie – przez lata może nie dawać żadnych objawów. Zwężenie światła tętnicy o ponad 50% znacząco zwiększa ryzyko niedokrwienia mózgu.
Regularne badanie USG Doppler szyjnych umożliwia:
- wczesne wykrycie zmian miażdżycowych,
- ocenę skuteczności leczenia nadciśnienia i hiperlipidemii,
- monitorowanie drożności tętnic po zabiegach naczyniowych,
- kontrolę przepływu krwi u pacjentów po udarach i TIA,
- profilaktykę powikłań neurologicznych.
Zaleca się, by badanie wykonać raz na 2–3 lata profilaktycznie, a raz w roku u osób po 50. roku życia, palących papierosy, z nadciśnieniem, cukrzycą lub wysokim cholesterolem.
Objawy, które powinny skłonić do badania
USG Doppler tętnic szyjnych należy wykonać, gdy występują:
- nawracające zawroty głowy, zaburzenia równowagi,
- szumy uszne, przejściowe mroczki przed oczami,
- osłabienie siły mięśniowej jednej połowy ciała,
- zaburzenia mowy lub widzenia,
- epizody omdleń, drętwienia twarzy lub kończyn,
- uczucie ucisku lub bólu w okolicy szyi,
- objawy po przebytym udarze lub miniudarze.
Są to symptomy mogące świadczyć o zaburzeniach przepływu krwi w naczyniach szyjnych i mózgowych.
Jak wygląda badanie krok po kroku
- Przygotowanie – nie wymaga postu ani specjalnych zaleceń. Pacjent zdejmuje biżuterię i rozluźnia kołnierzyk.
- Pozycja – badanie odbywa się w pozycji leżącej, z lekko odchyloną głową.
- Przebieg – lekarz nakłada żel ultrasonograficzny i przykłada głowicę do bocznej powierzchni szyi. Analizuje przebieg tętnic wspólnych, wewnętrznych, zewnętrznych oraz kręgowych po obu stronach.
- Rejestracja przepływu – aparat generuje kolorowy obraz przepływu i wykres prędkości krwi.
- Opis – wynik w formie papierowej lub cyfrowej pacjent otrzymuje zwykle od razu po badaniu.
Co może wykazać USG Doppler tętnic szyjnych?
- Zwężenie (stenozę) tętnicy spowodowane blaszką miażdżycową lub skrzepliną,
- Niedrożność lub okluzję tętnicy,
- Tętniaka – poszerzenie światła naczynia,
- Zaburzenia przepływu krwi po stronie mózgu,
- Zaburzenia pourazowe lub pooperacyjne,
- Wczesne objawy miażdżycy (pogrubienie kompleksu intima-media).
Lekarz interpretuje wynik w kontekście objawów klinicznych i innych badań, takich jak EKG, echo serca, rezonans czy tomografia komputerowa.
Znaczenie badania w profilaktyce udaru
Udar mózgu to trzecia najczęstsza przyczyna zgonów w Polsce i główna przyczyna trwałej niepełnosprawności dorosłych. Większość przypadków ma związek z miażdżycą tętnic szyjnych.
Wczesne wykrycie zwężenia i wdrożenie leczenia (dieta, farmakoterapia, zabieg endarterektomii lub angioplastyki) pozwala zredukować ryzyko udaru nawet o 70–80%.
Dlatego USG Doppler tętnic szyjnych stanowi podstawowe badanie w profilaktyce chorób naczyniowych mózgu, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka:
- nadciśnienie tętnicze,
- hipercholesterolemia,
- cukrzyca,
- palenie tytoniu,
- otyłość i siedzący tryb życia,
- choroba wieńcowa i przebyte udary w rodzinie.
FAQ – najczęstsze pytania pacjentów
Czy USG Doppler jest bezpieczne?
Tak. To badanie całkowicie nieinwazyjne, nie wykorzystuje promieniowania jonizującego ani kontrastu.
Czy muszę się przygotować do badania?
Nie ma takiej potrzeby. Wystarczy wygodne ubranie umożliwiające odsłonięcie szyi.
Jak często wykonywać badanie?
Profilaktycznie co 2–3 lata, a w przypadku zmian miażdżycowych lub po udarze – raz do roku lub zgodnie z zaleceniami lekarza.
Czy wynik otrzymam od razu?
Tak. W Medici wynik jest omawiany bezpośrednio po zakończeniu badania, a w razie potrzeby pacjent otrzymuje skierowanie na dalszą diagnostykę.
Czy USG Doppler wykrywa wszystkie przyczyny zawrotów głowy?
Nie, ale pozwala wykluczyć te, które wynikają z zaburzeń przepływu w tętnicach szyjnych i kręgowych.
Podsumowanie
USG Doppler tętnic szyjnych to kluczowe badanie profilaktyczne, które może uratować zdrowie i życie. Pozwala wcześnie wykryć zwężenia naczyń, tętniaki i zaburzenia przepływu krwi prowadzące do udaru. W Centrum Medycznym Medici w Radzionkowie badanie wykonywane jest przez doświadczonych specjalistów ultrasonografii naczyniowej przy użyciu nowoczesnych aparatów, gwarantujących najwyższą jakość obrazu i precyzję diagnostyczną.
Regularna profilaktyka naczyniowa to najlepsza inwestycja w zdrowie mózgu.
Badanie USG Doppler tętnic szyjnych wykonuje:
- lek. Magdalena Romańczuk wynik można skonsultować również z specjalistą neurologiem lek. Anna Blaszkowska i kardiologiem lek. Katarzyna Łagodzińska.
📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl