USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych – ocena krążenia mózgowego i profilaktyka udaru
Na czym polega USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych
USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych (TCD – Transcranial Doppler) to badanie ultrasonograficzne służące do oceny przepływu krwi w tętnicach znajdujących się wewnątrz czaszki. Wykorzystuje fale ultradźwiękowe przenikające przez cienkie kości czaszki, co pozwala obserwować:
- tętnicę środkową mózgu (MCA),
- tętnicę przednią mózgu (ACA),
- tętnicę tylną mózgu (PCA),
- tętnice kręgowe,
- tętnicę podstawną (BA).
Badanie umożliwia pomiar prędkości przepływu krwi, wykrycie zwężeń, tętniaków i zaburzeń krążenia w obrębie mózgu. Jest całkowicie nieinwazyjne i bezpieczne.
Wskazania do wykonania badania
USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych wykonuje się w diagnostyce i profilaktyce chorób neurologicznych, w szczególności gdy występują:
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi,
- bóle głowy i szumy w uszach,
- osłabienie lub drętwienie kończyn,
- zaburzenia widzenia lub mowy,
- utrata przytomności lub omdlenia,
- podejrzenie udaru mózgu lub TIA,
- nadciśnienie tętnicze i miażdżyca,
- urazy głowy lub choroby naczyniowe mózgu,
- monitorowanie przepływu po zabiegach neurochirurgicznych lub endowaskularnych.
Badanie zlecane jest również w diagnostyce migren, skurczów naczyniowych po krwotoku podpajęczynówkowym oraz w kontroli pacjentów po stentowaniu tętnic szyjnych.
Jak wygląda badanie
- Przygotowanie: badanie nie wymaga przygotowania, można przyjmować leki i spożywać posiłki.
- Pozycja: siedząca lub leżąca, z lekko uniesioną głową.
- Przebieg: lekarz przykłada głowicę ultrasonograficzną do tzw. „okien akustycznych” – miejsc, gdzie kość czaszki jest najcieńsza:
- skroń (okno skroniowe),
- kark (okno potyliczne),
- powieka (okno oczodołowe).
- Analiza: aparat Doppler mierzy prędkość i kierunek przepływu krwi w poszczególnych tętnicach mózgowych, przedstawiając wynik w formie wykresu fali.
- Czas trwania: 25–30 minut. Wynik dostępny jest od razu po badaniu.
Co wykrywa USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych
1. Zwężenia i niedrożności tętnic mózgowych
Najczęstsza przyczyna niedokrwienia i udarów mózgu. USG Doppler pozwala wykryć nawet wczesne zmiany hemodynamiczne świadczące o utrudnionym przepływie.
2. Skurcze naczyniowe po krwotoku podpajęczynówkowym
Badanie służy do monitorowania przepływu u pacjentów po pęknięciu tętniaka mózgu lub po operacjach neurochirurgicznych.
3. Tętniaki i mal-formacje naczyniowe
USG Doppler może ujawnić nieprawidłowe przepływy i turbulencje charakterystyczne dla tętniaków lub połączeń tętniczo-żylnych.
4. Mikroembolie (mikro-zatory)
Badanie z użyciem specjalnego trybu detekcji mikro-embolii pozwala zidentyfikować zatory w krążeniu mózgowym, co jest ważne w ocenie ryzyka udaru.
5. Ocena autoregulacji mózgowej
USG Doppler może służyć do oceny zdolności naczyń mózgowych do reagowania na zmiany ciśnienia i poziomu CO₂.
Znaczenie kliniczne
USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych jest jednym z najważniejszych narzędzi w ocenie krążenia mózgowego. Pozwala:
- wcześnie wykryć zmiany zagrażające udarem,
- monitorować przepływ po zabiegach naczyniowych,
- ocenić skuteczność leczenia przeciwpłytkowego i przeciwzakrzepowego,
- badać pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami neurologicznymi,
- potwierdzić zespół podkradania tętnicy podobojczykowej (subclavian-steal-syndrome).
Wczesne rozpoznanie nieprawidłowości przepływu umożliwia wdrożenie profilaktyki udaru, zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu.
Jak interpretować wynik
W opisie badania znajdują się:
- prędkości przepływu (PSV, MFV) w poszczególnych tętnicach,
- kierunek przepływu (prawidłowo od serca do mózgu),
- obecność turbulencji, zwężeń lub przepływu odwróconego,
- wskaźniki oporu naczyniowego (RI, PI),
- ewentualne różnice między stronami.
Nieprawidłowy wynik może wskazywać na zwężenie naczynia, skurcz, tętniaka lub ryzyko udaru.
Zespół profilaktyki udarowej:
lek. Magdalena Romańczuk wykonuje badanie doppler, wynik można skonsultować również z specjalistą neurologiem lek. Anna Blaszkowska i kardiologiem lek. Katarzyna Łagodzińska.
FAQ – najczęstsze pytania pacjentów
Czy USG Doppler mózgu jest bolesne?
Nie, badanie jest całkowicie bezbolesne i bezpieczne.
Czy trzeba być na czczo?
Nie, badanie nie wymaga żadnego przygotowania.
Czy to badanie jest alternatywą dla rezonansu magnetycznego?
Nie zastępuje rezonansu, ale uzupełnia go o ocenę przepływu krwi w czasie rzeczywistym.
Czy można wykonać je profilaktycznie?
Tak, szczególnie u osób po 50. roku życia oraz pacjentów z nadciśnieniem, miażdżycą i zawrotami głowy.
Czy badanie można powtarzać?
Tak, jest całkowicie nieszkodliwe i można je wykonywać wielokrotnie w celu monitorowania zmian.
Podsumowanie
USG Doppler tętnic wewnątrzczaszkowych to zaawansowane, nieinwazyjne badanie pozwalające ocenić przepływ krwi w naczyniach mózgowych. Umożliwia wczesne wykrycie zmian prowadzących do udaru, tętniaków czy niedokrwienia mózgu.
W Centrum Medycznym Medici w Radzionkowie badanie wykonują doświadczeni specjaliści ultrasonografii naczyniowej, wykorzystując wysokiej klasy aparaty z Dopplerem przezczaszkowym.
Regularne badania kontrolne są szczególnie zalecane osobom z czynnikami ryzyka naczyniowego – nadciśnieniem, cukrzycą, miażdżycą i paleniem tytoniu.
📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl