USG główki dziecka – badanie ultrasonograficzne niemowląt
USG główki dziecka to nieinwazyjne badanie ultrasonograficzne pozwalające ocenić struktury mózgowia oraz jamy czaszki u niemowląt. Badanie wykorzystuje naturalne „okna akustyczne”, czyli niezarośnięte ciemiączka, dzięki czemu można dokładnie zobrazować mózg bez potrzeby stosowania promieniowania rentgenowskiego.
Na czym polega USG główki dziecka?
Badanie polega na przykładaniu głowicy ultrasonograficznej do ciemiączka lub czasami przez skórę czaszki. Fale ultradźwiękowe odbijają się od struktur mózgu, tworząc obraz na monitorze. USG umożliwia ocenę:
- komór bocznych mózgu,
- komory trzeciej i czwartej,
- struktur środkowych (ciało modzelowate, wzgórze, jądra podstawy),
- przestrzeni podpajęczynówkowych,
- splotów naczyniówkowych,
- móżdżku i pnia mózgu,
- przepływu krwi w naczyniach mózgu (w badaniu Doppler),
- ewentualnych nieprawidłowości strukturalnych.
Dlaczego wykonuje się USG główki dziecka?
USG główki pełni dwie główne funkcje: przesiewową i diagnostyczną.
Cel przesiewowy:
- wykrywanie powikłań okołoporodowych u noworodków i wcześniaków,
- ocena rozwoju mózgowia w grupach ryzyka neurologicznego.
Cel diagnostyczny:
- rozpoznanie krwawień dokomorowych,
- wykrycie wodogłowia, torbieli lub malformacji naczyniowych,
- monitorowanie zmian pourazowych lub pourazowych krwiaków,
- diagnoza wad wrodzonych OUN,
- ocena powikłań infekcji wrodzonych (CMV, toksoplazmoza, różyczka).
Wskazania do USG główki
Badanie zleca się m.in. w przypadku:
| Wskazanie kliniczne | Przykłady |
|---|---|
| Grupa ryzyka okołoporodowego | Wcześniaki, niska masa urodzeniowa, zamartwica |
| Objawy neurologiczne | Drgawki, wiotkość, asymetria napięcia mięśniowego |
| Nieprawidłowy wzrost głowy | Wodogłowie, makrocefalia, mikrocefalia |
| Urazy okołoporodowe | Krwiaki, urazy czaszki |
| Infekcje wrodzone | TORCH, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych |
| Monitorowanie leczenia | Wodogłowie, krwawienia, torbiele mózgu |
Jak przebiega badanie?
- Trwa zwykle 10–20 minut,
- Jest bezbolesne i nie wymaga znieczulenia,
- Głowica USG przykładana jest do ciemiączka lub czaszki,
- Dziecko może być na rękach rodzica,
- Badanie można powtarzać wielokrotnie,
- Nie wymaga specjalnego przygotowania.
Czy USG główki jest bezpieczne?
Tak, jest całkowicie bezpieczne:
- wykorzystuje fale ultradźwiękowe, a nie promieniowanie,
- nie ingeruje w organizm dziecka,
- nie wywołuje bólu ani stresu,
- można je powtarzać wielokrotnie, nawet u wcześniaków w inkubatorze.
Co wykrywa USG główki?
- Krwawienia dokomorowe (IVH),
- Leukomalację okołokomorową (PVL),
- Wodogłowie, poszerzenie układu komorowego,
- Torbiele splotów naczyniówkowych i podpajęczynówkowe,
- Wady wrodzone OUN (np. agenezja ciała modzelowatego),
- Malformacje naczyniowe i guzy mózgu,
- Powikłania infekcji wrodzonych,
- Zmiany pourazowe.
Interpretacja wyników
Lekarz ultrasonografista ocenia:
- budowę i symetrię struktur mózgowia,
- szerokość komór mózgu,
- obecność krwawień, torbieli lub wysięków,
- echogeniczność istoty białej i szarej,
- przepływ naczyniowy w badaniu Doppler,
- przestrzenie płynowe i inne nieprawidłowości rozwojowe.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy dziecko odczuje ból?
Nie, badanie jest bezbolesne.
Czy dziecko musi być na czczo?
Nie, może być karmione normalnie.
Czy USG zastępuje MRI?
Nie zawsze. MRI uzupełnia diagnostykę w przypadku zmian strukturalnych lub wątpliwych wyników USG.
Do jakiego wieku można wykonywać USG główki?
Do czasu zarośnięcia ciemiączka, zazwyczaj do 12–18 miesiąca życia.