USG transwaginalne ogólnie i podczas ciąży
Szyjka macicy stanowi naturalną barierę ochronną dla jamy macicy, a w czasie ciąży odpowiada za jej utrzymanie aż do porodu. Z tego względu jej ocena ma ogromne znaczenie w diagnostyce wielu schorzeń oraz w monitorowaniu ciąży, zwłaszcza tej obarczonej ryzykiem porodu przedwczesnego. USG transwaginalne jest jednym z podstawowych i najbardziej wartościowych narzędzi oceny jej stanu.
Z artykułu dowiesz się, czym jest badanie USG szyjki macicy, w którym okresie cyklu zaleca się je wykonać oraz dlaczego jest ono tak ważne podczas ciąży.
Czym jest badanie USG transwaginalne?
USG szyjki macicy jest specjalistycznym badaniem obrazowym, które najczęściej przeprowadza się drogą dopochwową (transwaginalną), a rzadziej przez powłoki brzuszne. Jest to metoda nieinwazyjna, bezpieczna i bezbolesna. Wykorzystuje fale ultradźwiękowe do obrazowania tkanek wewnętrznych organizmu. W ginekologii standardowo stosuje się badanie przezpochwowe, ponieważ umożliwia ono bardzo dokładną ocenę struktur miednicy mniejszej.
Jakie struktury ocenia ultrasonografia szyjki macicy?
Podczas badania transwaginalnego lekarz ocenia narządy miednicy mniejszej, w tym:
- Macicę – ocena szyjki, mięśnia macicy, ewentualnych wad anatomicznych oraz jej pozycji;
- Endometrium – ocena grubości i jednorodności;
- Jajniki – ocena ich lokalizacji, wielkości, obecności guzków i innych zmian ogniskowych;
- Zatokę Douglasa – ocena ilości płynu i obecności zmian podejrzanych onkologicznie.
Wskazania do wykonania USG szyjki macicy
Badanie USG szyjki macicy wykonuje się zarówno profilaktycznie, jak i w przypadku występowania określonych objawów lub czynników ryzyka. Jest ono szczególnie istotne w ocenie ryzyka porodu przedwczesnego i profilaktyce skracania szyjki macicy. Wskazaniami do badania są także:
- bóle podbrzusza i skurcze w ciąży
- poronienia nawykowe
- podejrzenie niewydolności cieśniowo-szyjkowej
- krwawienia międzymiesiączkowe
- krwawienia po stosunku
- diagnostyka zmian podejrzanych onkologicznie
Jakie zmiany wykrywa USG transwaginalne?
USG szyjki macicy umożliwia rozpoznanie wielu zmian w obrębie narządów płciowych. W badaniu można uwidocznić polipy kanału szyjki macicy, torbiele jajników, nadżerki oraz zmiany przednowotworowe. Badanie pozwala także na ocenę cech infekcji i stanów zapalnych, kontrolę zmian po przebytych zabiegach, takich jak konizacja czy krioterapia, a także rozpoznanie wad wrodzonych szyjki macicy.
Kiedy najlepiej wykonać badanie USG transwaginalne?
KOBIETY W WIEKU ROZRODCZYM (WSPÓŁŻYJĄCE)
W tym okresie kluczowy jest dzień cyklu, aby obraz był jak najbardziej czytelny.
Profilaktyka: zaleca się wykonywanie USG raz w roku.
Termin badania: najlepiej między 5. a 10. dniem cyklu menstruacyjnego.
Sytuacje szczególne – Diagnostyka niepłodności: badanie może być powtarzane nawet co kilka dni (monitorowanie pęcherzyków).
Monitorowanie zmian: w przypadku torbieli lub mięśniaków lekarz wyznacza częstsze kontrole, by ocenić dynamikę zmian.
KOBIETY W CIĄŻY
Metoda badania zmienia się wraz z rozwojem płodu.
I trymestr (do 12–13. tygodnia): USG przezpochwowe jest procedurą rutynową, pozwalającą na precyzyjną ocenę wczesnej ciąży.
Dalsze etapy ciąży: głowicę dopochwową stosuje się głównie do oceny długości i stanu szyjki macicy.
kobiety w okresie pomenopauzalnym
U pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą (HTZ) termin zależy od schematu przyjmowania leków.
Przy terapii cyklicznej badanie wykonuje się 6–10 dni po ostatniej tabletce lub do 10. dnia cyklu.
W przypadku terapii ciągłej termin badania jest dowolny – można je wykonać w każdym momencie.
Ważne: Ostateczną decyzję o terminie i metodzie badania zawsze podejmuje lekarz prowadzący na podstawie indywidualnej sytuacji klinicznej pacjentki.
USG transwaginalne u kobiet w ciąży – normy długości szyjki
Do około 12.–13. tygodnia badanie transwaginalne jest badaniem rutynowym, ponieważ ciąża jest jeszcze na tyle mała, że byłaby słabo widoczna i trudna do oceny w badaniu przezbrzusznym. O częstotliwości badań decyduje lekarz prowadzący.
W późniejszym okresie ciąży USG przezpochwowe służy głównie do oceny długości szyjki macicy, jej kształtu oraz stanu ujścia wewnętrznego. Ma to kluczowe znaczenie w ocenie ryzyka porodu przedwczesnego. Za prawidłową długość szyjki do 28. tygodnia uznaje się wartość powyżej 25 mm. Skrócenie poniżej tej granicy może świadczyć o zwiększonym ryzyku porodu przedwczesnego. Długość poniżej 15 mm wiąże się z wysokim ryzykiem i może stanowić wskazanie do założenia pessara lub szwu szyjkowego.
Jak wygląda badanie USG szyjki macicy?
Badanie przezpochwowe polega na wprowadzeniu do pochwy specjalnej głowicy ultrasonograficznej. Jest ona zabezpieczona jednorazową osłonką i pokryta żelem, który zmniejsza tarcie i poprawia jakość obrazu. Głowica ma około 2 cm średnicy i 15–20 cm długości, a w jej wnętrzu znajduje się nadajnik i odbiornik fal ultradźwiękowych. Odbite od tkanek sygnały są przetwarzane komputerowo, co pozwala uzyskać obraz dwu- lub trójwymiarowy.
Badanie wykonuje się zazwyczaj na fotelu ginekologicznym lub leżance. Pacjentka leży na plecach z rozłożonymi nogami. W niektórych sytuacjach lekarz może poprosić o niewielką zmianę pozycji w celu uzyskania lepszej widoczności ocenianych struktur.
Podczas USG transwaginalnego lekarz mierzy jej długość w milimetrach, ocenia kształt kanału szyjki (np. w kształcie litery T, V lub U), stan ujścia wewnętrznego oraz – w razie potrzeby – wykonuje test dynamiczny polegający na ocenie zachowania szyjki pod niewielkim naciskiem. W wybranych przypadkach możliwa jest także ocena przepływów naczyniowych metodą Dopplera.
Bezpieczeństwo i przygotowanie do badania USG transwaginalnego
USG przezpochwowe jest badaniem bezpiecznym i nieinwazyjnym. U kobiet, które nie rozpoczęły współżycia, nie wykonuje się badania transwaginalnego – w takich przypadkach USG przeprowadza się przez powłoki brzuszne, przez odbyt lub przez krocze.
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy jedynie przystąpić do niego z opróżnionym pęcherzem moczowym.
Czy badanie USG szyjki macicy jest bolesne?
Rutynowe badanie USG dopochwowe jest bezbolesne. U niektórych kobiet mogą jednak wystąpić dolegliwości bólowe, szczególnie w przypadku takich schorzeń jak endometrioza, wady anatomiczne pochwy czy stany zapalne pochwy.
Interpretacja wyników
Wynik badania USG jest dostępny bezpośrednio po jego wykonaniu. Należy pamiętać, że USG nie jest badaniem w pełni powtarzalnym – niewielkie różnice w wymiarach zmian mogą wynikać z innego kąta pomiaru, a nie z rzeczywistego wzrostu zmiany.
Regularne badania kluczem do wczesnego wykrycia zmian
Regularne badania ginekologiczne i wykonywanie USG przezpochwowego zgodnie z zaleceniami lekarza to prosta i skuteczna droga do wczesnego wykrywania zmian w obrębie szyjki macicy oraz narządów miednicy mniejszej.
Jeśli odczuwasz niepokojące objawy (krwawienia, bóle podbrzusza, nieprawidłowe wydzieliny) lub minął rok od ostatniego badania, umów się na wizytę u ginekologa.
Centrum Medyczne Medici – USG transwaginalne profesjonalnie i bez skierowania
Oferujemy:
- USG transwaginalne szyjki macicy u kobiet nieciężarnych
- USG długości szyjki w ciąży (z pomiarem)
- ocena szyjki w stanach nagłych (krwawienia, skurcze, poronienia)
- interpretacja wyników i kwalifikacja do dalszego postępowania
- opieka ginekologiczna i położnicza przez cały okres ciąży
Nasi specjaliści:
- lek. Marta Robenek – ginekolog-położnik z doświadczeniem w ciążach wysokiego ryzyka, perinatolog wykonujący USG szyjki w ramach badań prenatalnych
- Dr n.med Przemysław Chimiczewski – ginekolog-onkolog, chirurg
Im wcześniej rozpoczniesz diagnostykę i leczenie, tym lepsze rokowania i mniejsze ryzyko powikłań.
Kontakt
📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl
Więcej informacji:
- Torbiele jajników — kiedy mogą być groźne?
- konsultacje-ginekologiczne-centrum-medyczne-medici-radzionkow
- Planowanie ciąży – jak się przygotować? Badania, konsultacje, dieta | Ginekolog I Perinatolog I Radzionków, Bytom
- Prowadzenie ciąży – Ginekolog-Położnik I USG
- Dyspareunia – Bolesne współżycie
- USG – Kompleksowa diagnostyka ultrasonograficzna na Śląsku
FAQ – najczęściej zadawane pytania przez pacjentki
USG dopochwowe pozwala wykryć m.in. polipy szyjki macicy, torbiele jajników, nadżerki, wady wrodzone, zmiany przednowotworowe, stany zapalne oraz ocenić zmiany po zabiegach ginekologicznych.
To dwa różne, uzupełniające się badania. Cytologia ocenia komórki szyjki macicy, a USG jej strukturę. Żadne z nich nie zastępuje drugiego.
USG może uwidocznić zmiany podejrzane, ale nie służy do rozpoznania raka szyjki macicy. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie cytologii i badania histopatologicznego.
Profilaktycznie raz w roku, a także przy dolegliwościach, w diagnostyce niepłodności, w ciąży oraz przy monitorowaniu wykrytych zmian.
Zazwyczaj kilka–kilkanaście minut.
Najlepiej między 5. a 10. dniem cyklu, o ile lekarz nie zaleci inaczej.