Zaburzenia odżywiania – objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie

Zaburzenia odżywiania to grupa poważnych chorób psychicznych i somatycznych, które dotyczą zarówno młodzieży, jak i dorosłych. To nie tylko „kłopoty z jedzeniem”, lecz złożone zaburzenia obejmujące myśli, emocje i ciało, prowadzące do niedoborów, wyniszczenia, depresji, a w skrajnych przypadkach – do zagrożenia życia.

W Centrum Medycznym Medici pomagamy pacjentom z: Radzionków, Bytom, Piekary Śląskie, Tarnowskie Góry, Zabrze, Gliwice, Chorzów, Katowice, Ruda Śląska, Świętochłowice, Siemianowice Śląskie, Czeladź, Wojkowice, Świerklaniec, Nakło Śląskie, Orzech – oferując kompleksową diagnostykę i leczenie zaburzeń odżywiania.

zaburzenia-odzywiania

Kogo najczęściej dotykają zaburzenia odżywiania?

  • Nastolatki i młodzi dorośli (12–25 lat) – najwięcej rozpoznań anoreksji i bulimii; rośnie liczba przypadków u chłopców.
  • Kobiety – zachorowalność 2–3 razy częstsza niż u mężczyzn, ale u mężczyzn rozpoznanie bywa opóźnione.
  • Dzieci – coraz częściej obserwuje się ortoreksję i kompulsywne epizody jedzenia w młodszych grupach wiekowych.
  • Dorośli po 30. r.ż. – zaburzenia mogą ujawnić się lub nawracać w reakcji na stres, depresję czy duże zmiany życiowe.

Statystyki i skala problemu

  • Szacunkowo ~70 mln osób na świecie doświadcza zaburzeń odżywiania.
  • Nawet 1 na 10 nastolatków w krajach rozwiniętych zgłasza objawy.
  • Anoreksja ma jeden z najwyższych wskaźników śmiertelności w psychiatrii – nawet do ~10% w wyniku powikłań.
  • Kompulsywne objadanie (BED) dotyczy ~2–4% dorosłych, częściej współistnieje z otyłością.
  • W Polsce problem dotyka setek tysięcy osób; wiele przypadków pozostaje nierozpoznanych (wstyd, bagatelizowanie objawów, niska świadomość).

Najczęstsze rodzaje zaburzeń odżywiania

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny)

  • Charakterystyka: intensywny lęk przed przyrostem masy ciała, obsesyjna kontrola jedzenia i wagi.
  • Objawy: restrykcje kaloryczne, unikanie posiłków, nadmierne ćwiczenia, szybka utrata masy ciała, zaburzenia miesiączkowania.
  • Konsekwencje: wyniszczenie, osteopenia/osteoporoza, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia hormonalne, depresja.

Bulimia

  • Charakterystyka: napady objadania się z zachowaniami kompensacyjnymi (wymioty, środki przeczyszczające, nadmierne ćwiczenia).
  • Objawy: epizody szybkiego spożywania dużych ilości jedzenia, poczucie winy/wstydu, ukrywanie zachowań.
  • Konsekwencje: uszkodzenia szkliwa, zapalenie przełyku, zaburzenia elektrolitowe z ryzykiem arytmii, problemy żołądkowo-jelitowe.

Ortoreksja

  • Charakterystyka: obsesja na punkcie „czystego”/„zdrowego” jedzenia, z czasem lista „dozwolonych” produktów niebezpiecznie się zawęża.
  • Objawy: unikanie sytuacji społecznych z jedzeniem, silne poczucie winy po „nieidealnym” posiłku, napięcie lękowe wokół jedzenia.
  • Konsekwencje: niedobory mikro- i makroskładników, spadek masy ciała, izolacja społeczna i cierpienie psychiczne.

Kompulsywne objadanie się (BED – Binge Eating Disorder)

  • Charakterystyka: nawracające epizody objadania bez zachowań kompensacyjnych.
  • Objawy: jedzenie bardzo dużych ilości w krótkim czasie, utrata kontroli, jedzenie w ukryciu, wstyd i cierpienie emocjonalne.
  • Konsekwencje: nadwaga/otyłość, nadciśnienie, cukrzyca typu 2, choroby sercowo-naczyniowe, współwystępowanie depresji/lęku.

Inne zaburzenia (OSFED/EDNOS)

Postacie niespełniające w pełni kryteriów powyższych jednostek (np. mieszane epizody restrykcji i objadania, cykliczne głodówki). Również wymagają profesjonalnej pomocy.

Diagnostyka zaburzeń odżywiania

  • Wywiad medyczny i psychologiczny – objawy, przebieg, czynniki wyzwalające, współchorobowości.
  • Ocena żywieniowa i antropometria – masa ciała, BMI, dynamika zmian, nawyki żywieniowe.
  • Badania laboratoryjne – morfologia, elektrolity, glukoza, profil tarczycowy i płciowy, parametry wątroby i nerek, witaminy/minerały.
  • Skale/kwestionariusze – pomocne w ocenie nasilenia objawów i monitorowaniu terapii.

Leczenie zaburzeń odżywiania

  • Psychoterapia – najczęściej poznawczo-behawioralna (CBT), terapia rodzinna (u młodzieży), terapia schematów.
  • Wsparcie dietetyczne/psychodietetyczne – stopniowe przywracanie regularności i różnorodności, edukacja żywieniowa.
  • Farmakoterapia – w wybranych przypadkach (np. współistniejąca depresja/lęk/kompulsje).
  • Opieka lekarska – monitorowanie parametrów zdrowotnych, leczenie powikłań somatycznych.
  • Zaangażowanie bliskich – edukacja i wsparcie rodziny znacząco zwiększa skuteczność leczenia.

Nasi specjaliści w zakresie psychiatrii, psychologii i dietetyki

W Centrum Medycznym Medici w Radzionkowie opiekę nad pacjentami z zaburzeniami odżywiania sprawują doświadczeni specjaliści:

Powikłania nieleczonych zaburzeń

  • Ciężkie niedożywienie i wyniszczenie organizmu.
  • Nieodwracalne uszkodzenia: serce, wątroba, nerki, układ kostny.
  • Zaburzenia hormonalne, cyklu miesiączkowego i płodności.
  • Wysokie ryzyko zaburzeń nastroju, samouszkodzeń, uzależnień.
  • W skrajnych przypadkach – zgon.

Dlaczego warto szukać pomocy?

Zaburzenia odżywiania nie mijają same. Wczesna diagnoza i interdyscyplinarne leczenie znacząco zwiększają szansę na pełny powrót do zdrowia.

Centrum Medyczne Medici (Radzionków) zapewnia psychoterapię, konsultacje dietetyczne i lekarskie oraz opiekę zespołu specjalistów. Wspieramy pacjentów z całego regionu – od Bytomia, Tarnowskich Gór, Zabrza, Gliwic i Katowic po mniejsze miejscowości: Wojkowice, Świerklaniec, Nakło Śląskie.

Podsumowanie

Zaburzenia odżywiania to poważne, ale leczone skutecznie choroby. Im szybciej zgłosisz się po pomoc, tym większa szansa na odzyskanie zdrowia i kontroli nad życiem.

Umów konsultację

Masz objawy zaburzeń odżywiania lub martwisz się o bliską osobę? Skontaktuj się z nami – pomożemy zaplanować bezpieczne i skuteczne leczenie.

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Barbara Sitkiewicz – ZnanyLekarz.pl Jacek Kamiński – ZnanyLekarz.pl Milena Łazarska – ZnanyLekarz.pl