Zaćma: przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Zaćma, zwana również kataraktą, to postępujące zmętnienie soczewki oka, które prowadzi do stopniowego pogarszania się ostrości wzroku. Jest to jedna z głównych przyczyn utraty wzroku, szczególnie u osób starszych. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), liczba osób dotkniętych zaćmą w Polsce sięga kilkuset tysięcy, a liczba operacji usunięcia zaćmy wynosi ponad 300 tysięcy rocznie.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Zaćma rozwija się w wyniku degeneracji białek soczewki, które prowadzi do utraty jej przezroczystości. Wpływ na ten proces mają następujące czynniki:
Wiek
Starzenie się organizmu jest najczęstszą przyczyną zaćmy. Po 60. roku życia ryzyko jej rozwoju gwałtownie wzrasta, choć pierwsze zmiany w soczewce mogą pojawić się już wcześniej.

Cukrzyca
Wysoki poziom glukozy we krwi sprzyja glikacji białek soczewki, co prowadzi do jej zmętnienia. U pacjentów z cukrzycą zaćma może rozwijać się szybciej i w młodszym wieku.
Ekspozycja na promieniowanie UV
Długotrwała ekspozycja na słońce bez odpowiedniej ochrony oczu powoduje uszkodzenia oksydacyjne soczewki, przyspieszając rozwój zaćmy.
Palenie tytoniu
Toksyny zawarte w dymie papierosowym przyczyniają się do stresu oksydacyjnego, który może wpływać na powstawanie zmętnień w soczewce.
Przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów
Leki te, stosowane m.in. w chorobach autoimmunologicznych, mogą powodować rozwój zaćmy posteroidowej.
Urazy oka
Mechaniczne uszkodzenia gałki ocznej mogą prowadzić do pourazowej zaćmy, często rozwijającej się szybciej niż zaćma starcza.
Objawy
Zaćma rozwija się powoli, a jej objawy mogą być niezauważone w początkowych stadiach. Do najczęstszych symptomów należą:
- Stopniowe pogarszanie się ostrości wzroku, szczególnie przy słabym oświetleniu,
- Zamglone, rozmazane widzenie,
- Problemy z widzeniem kolorów, które stają się mniej wyraziste,
- Olśnienia i trudności z widzeniem w jasnym świetle,
- Podwójne widzenie w jednym oku,
- Zmiana wady refrakcji, co powoduje częstsze zmiany w doborze okularów.
Diagnostyka
Podstawą rozpoznania zaćmy jest badanie okulistyczne, które obejmuje:
- Badanie ostrości wzroku – ocena zdolności pacjenta do widzenia na różnych odległościach,
- Badanie w lampie szczelinowej – pozwala na szczegółową ocenę stopnia zmętnienia soczewki,
- Oftalmoskopia – ocena dna oka w celu wykluczenia innych schorzeń,
- Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, aby wykluczyć jaskrę.
Leczenie
Zaćma może być skutecznie leczona wyłącznie operacyjnie. Nie istnieje farmakoterapia, która mogłaby cofnąć zmiany w soczewce.
Operacja zaćmy
Zabieg usunięcia zaćmy polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową. Najczęściej stosowaną metodą jest fakoemulsyfikacja, która polega na rozbiciu soczewki ultradźwiękami i jej aspiracji.
Operacja jest wykonywana w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym. Większość pacjentów odzyskuje dobrą jakość widzenia już po kilku dniach od zabiegu.
Prewencja
Nie ma sposobu, by całkowicie zapobiec zaćmie, jednak można podjąć działania opóźniające jej rozwój:
- Ochrona oczu przed UV – noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV,
- Zdrowa dieta – bogata w antyoksydanty (witamina C, E, luteina),
- Unikanie palenia i nadmiernego spożycia alkoholu,
- Regularne badania okulistyczne, szczególnie po 60. roku życia.
Rokowania
Operacja zaćmy ma wysoką skuteczność – ponad 95% pacjentów odzyskuje ostrość wzroku. W rzadkich przypadkach może dojść do powikłań, takich jak zaćma wtórna, zapalenie wewnątrzgałkowe czy wzrost ciśnienia w oku.
Regularne badania okulistyczne pozwalają na wczesne wykrycie zaćmy i podjęcie odpowiednich działań. Współczesne metody chirurgiczne zapewniają pacjentom wysoki komfort życia po operacji.
Usługi uzupełniające w Centrum Medycznym Medici
Oprócz kompleksowej diagnostyki i leczenia zaćmy współpracujemy z innymi specjalistami, aby zapewnić holistyczną opiekę pacjentom:
- Kardiologia – dla pacjentów, u których nadciśnienie tętnicze może wpływać na siatkówkę,
- Diabetologia – monitorowanie powikłań ocznych u osób z cukrzycą,
- Neurologia – w przypadku neuropatii wzrokowej i chorób neurologicznych,
- Laryngologia – dla pacjentów, u których infekcje górnych dróg oddechowych wpływają na wzrok,
- Psychiatria – wsparcie dla pacjentów, u których problemy okulistyczne powodują stres lub depresję.
Zadbaj o swoje oczy i umów się na wizytę okulistytczną
Nasza placówka znajduje się w Radzionkowie, ale zapraszamy pacjentów z całego regionu Śląska, w tym z miast takich jak Bytom, Tarnowskie Góry, Piekary Śląskie, Zabrze, Chorzów, Świętochłowice, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Częstochowa, Lubliniec, Strzebiń oraz Katowice.
Jeśli masz problemy ze wzrokiem lub podejrzenie choroby oczu, nie zwlekaj – skonsultuj się z naszym okulistą w Centrum Medycznym Medici. Oferujemy profesjonalną opiekę okulistyczną dla mieszkańców regionu.
Pacjenci objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, takim jak Luxmed, Świat Zdrowia, PZU i inne towarzystwa, z którymi współpracujemy, mogą skorzystać z konsultacji okulistycznych oraz zabiegów dermatologicznych.
Aby umówić się na wizytę, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem +48 609 318 801 lub poprzez portal ZnanyLekarz.