Zespół cieśni nadgarstka (ICD-10 G56.0)

Co to jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka (ICD-10 G56.0) to schorzenie polegające na ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, prowadzące do zaburzeń czucia i zaburzeń czynnościowych ręki.

Zespół cieśni nadgarstka – objawy i leczenie

Przyczyny i czynniki ryzyka

Ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka może być spowodowany m.in. obrzękiem tkanek, schorzeniami reumatoidalnymi, cukrzycą, zaburzeniami tarczycy, ciążą, otyłością lub powtarzającymi się ruchami nadgarstka. (Viamedica Journals)

Czynniki ryzyka:

• praca przy komputerze,
• używanie narzędzi wibracyjnych,
• długotrwałe zginanie nadgarstka,
• choroba zwyrodnieniowa stawu nadgarstkowego.

Objawy zespołu cieśni nadgarstka

Typowe objawy

– mrowienie, drętwienie w palcach: kciuk, palec wskazujący, środkowy oraz część palca serdecznego.
– osłabienie chwytu, trudności z precyzyjnymi ruchami dłoni.
– ból promieniujący od nadgarstka w kierunku przedramienia lub ręki, częściej w nocy lub nad ranem. (AAFP)
– czasem zaniki mięśni kłębu kciuka przy długotrwałym ucisku.

Objawy, które mogą niepokoić

– trwałe drętwienie i osłabienie ręki mimo odpoczynku lub opaski nadgarstka.
– objawy utrzymujące się kilka miesięcy i narastające – mogą sugerować poważne uszkodzenie nerwu.
– pojawienie się bólu i objawów typowych dla innych jednostek: np. neuropatia nerwu łokciowego, neuropatia szyjna, czyli możliwe mylne rozpoznania.

Z czym można pomylić zespół cieśni nadgarstka?

– neuropatia nerwu łokciowego (ICD-10 G56.2)
– radikulopatia szyjna (np. C6–C7)
– zespół kanału Guyona
– zapalenie ścięgien nadgarstka
Niezbędna jest różnicowanie za pomocą wywiadu i badań obrazowych/elektrodiagnostycznych.

Jak sprawdzić, czy mam zespół cieśni nadgarstka?

Kiedy należy udać się do lekarza?

Jeśli występuje drętwienie, mrowienie w palcach ustające lub nasilające się nocą, osłabienie chwytu, warto zgłosić się do:
– neurologa
– neurochirurga
– ortopedy
– fizjoterapeuty lub lekarza rehabilitacji medycznej
Wizyta zleca zwykle podstawowe badania kliniczne oraz ewentualne USG nadgarstka lub badania przewodnictwa nerwowego.

Jakie badania zleca lekarz?

– badanie kliniczne: testy prowokacyjne (np. objaw Phalena, objaw Tinel’a)
– neuro-przewodnictwo nerwu pośrodkowego (nerwowa przewodnictwo czuciowe i ruchowe) – badanie elektrodiagnostyczne. (NCBI)
– USG nadgarstka – obrazowanie nerwu pośrodkowego i struktur kanału nadgarstka, by wykryć np. obrzęk lub zmiany strukturalne.
– ewentualnie badania laboratoryjne by wykluczyć choroby współistniejące: cukrzyca, niedoczynność tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów.

Jakie wyniki powinny niepokoić?

– wydłużony czas przewodzenia nerwu pośrodkowego przez kanał nadgarstka w badaniu NCS (np. sensoryczna latencja >3,5 ms lub ruchowa >4,2 ms) – wartości orientacyjne. (saudedireta.com.br)
– w USG: zwiększony przekrój poprzeczny nerwu pośrodkowego (np. >10 mm²) – choć brak uniwersalnej normy w piśmiennictwie.
– osłabienie mięśnia odwodziciela kciuka, zaniki mięśniowe.

Brak pełnych norm laboratoryjnych specyficznych dla cieśni nadgarstka – należy interpretować w kontekście całego obrazu klinicznego.

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Leczenie zachowawcze

– stosowanie ortezy (szyny) nadgarstka najczęściej w nocy i przy pracy powodującej zginanie nadgarstka. (JOSPT)
– ograniczenie czynników obciążających nadgarstek: przerywanie powtarzających się ruchów, ergonomiczne stanowisko pracy. (Mayo Clinic)
– fizjoterapia: ćwiczenia nerwowe (nerw pośrodkowy), ćwiczenia ślizgania ścięgien, mobilizacja nadgarstka.
– wstrzyknięcie kortykosteroidów w kanał nadgarstka w przypadkach umiarkowanych, gdy szyna i fizjoterapia nie wystarczyły. (AAFP)

Leczenie operacyjne z perspektywy neurochirurga

Standardem postępowania w przypadkach umiarkowanych i ciężkich jest zabieg chirurgiczny:

Typowa procedura
Przecięcie więzadła poprzecznego nadgarstka (dekompresja nerwu pośrodkowego) wykonywane przez neurochirurga.
Cel: trwałe zniesienie ucisku i zapobieganie nieodwracalnym zmianom w nerwie.

Zabieg jest krótki, przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym, a pacjent szybko wraca do codziennych czynności. Operacja daje wysoki odsetek poprawy funkcji dłoni i ustąpienia bólu, jeśli została wykonana przed utrwalonymi uszkodzeniami nerwowymi.

Zabiegi dekompresji nerwu pośrodkowego w przebiegu zespołu cieśni nadgarstka wykonuje neurochirurg dr Czesław Zralek w Centrum Medycznym Medici w Radzionkowie.
Wizyta neurochirurgiczna obejmuje:

• diagnostykę,
• kwalifikację do zabiegu
• nadzór pooperacyjny, co umożliwia odzyskanie pełnej funkcji ręki przy możliwie najmniejszym ryzyku trwałego uszkodzenia nerwu.

Jakie wyniki leczenia można osiągnąć?

– leczenie zachowawcze w łagodnych przypadkach bywa skuteczne – poprawa funkcji dłoni. (AAFP)
– przy leczeniu operacyjnym sukces (ustąpienie objawów) sięga około 70-90% w literaturze. (Wikipedia)

Czy zespół cieśni nadgarstka może sam przejść?

W niektórych przypadkach – szczególnie gdy przyczyna jest przejściowa (np. ciąża) – objawy mogą się zmniejszyć po ustąpieniu czynnika prowokującego. Jednak w przewlekłych przypadkach samoistne ustąpienie bez leczenia jest mało prawdopodobne.

Działania, których należy unikać

– przedłużone zginanie lub prostowanie nadgarstka w pracy bez przerw.
– ignorowanie objawów „mrowienia” i „drętwienia”, co może prowadzić do postępującego uszkodzenia nerwu.
– samodzielne stosowanie wysokodawkowych suplementów (np. witamina B6 w bardzo dużych dawkach) bez wskazań – mogą być ryzykowne.

Wskazania do konsultacji specjalistycznej

• Dr n.med Czesław Zralek – neurochirurg, neurotraumatolog: ocena zdjęć rentgenowskich, rezonansu, przeprowadzenie leczenia operacyjnego.
• lek. Anna Blaszkowska – neurolog: oceny stopnia uszkodzenia nerwu.
• lek. Tomasz Lichorad – ortopeda ręki: ocena strukturalna nadgarstka.
• lek. Magdalena Romańczuk – ultrasonografista: USG nadgarstka
• mgr Hanna Opiołka – fizjoterapeuta: zaprojektowanie programu ćwiczeń, orteza, edukacja ergonomiczna.

W schemacie leczenia wymagane jest podejście wielospecjalistyczne.

📍 Centrum Medyczne Medici
ul. Henryka Sienkiewicza 43, Radzionków
📞 Telefon: +48 609 318 801
📧 E-mail: kontakt@medici-radzionkow.pl
🌐 www.medici-radzionkow.pl

Przeczytaj też

• Poradnia Neurochirurgiczna
• Poradnia Neurologiczna
• Poradnia Fizjoterapeutyczna
• Poradnia Ortopedyczna
• USG Nadgarstka – Diagnostyka Cieśni Nadgarstka
• Ortopeda, a zdrowie stawów: diagnostyka i leczenie
• Neurochirurgia – dyskopatia, stenoza, guzy OUN, bóle kręgosłupa i neuralgie
• Neurologia – diagnostyka, leczenie i rehabilitacja
• USG ortopedyczne – precyzyjna i szybka diagnostyka urazów oraz schorzeń układu ruchu
• Blokady okołostawowe – metoda leczenia bólu

Źródła i literatura naukowa

– American Academy of Orthopaedic Surgeons – „Management of Carpal Tunnel Syndrome” CPG (2024) (aaos.org)
– National Institute for Health and Care Excellence (NHS UK) – opieka nad zespołem cieśni nadgarstka (NHS England)
– National Center for Biotechnology Information – przegląd elektrodiagnostyki w CTS (NCBI)

FAQ – najczęstsze pytania pacjentów

Jakie są objawy zespołu cieśni nadgarstka?

Objawy obejmują

• mrowienie,
• drętwienie w obszarze unerwienia nerwu pośrodkowego (kciuk-palec wskazujący-środkowy-część palca serdecznego),
• ból nadgarstka promieniujący,
• osłabienie chwytu,
• nasilanie objawów nocą lub nad ranem.

Czego nie wolno robić przy zespole cieśni nadgarstka?

Nie wolno przedłużać czynności obciążających nadgarstek bez przerw, ignorować objawów, zwlekać z konsultacją gdy objawy się pogarszają, stosować wysokich dawek leków lub suplementów bez nadzoru.

Jak leczy się zespół cieśni nadgarstka bez operacji?

Leczenie nieoperacyjne obejmuje ortezę nadgarstka (zwłaszcza na noc), modyfikację pracy nadgarstka, fizjoterapię, wstrzyknięcie kortykosteroidów w kanał nadgarstka w razie potrzeby.

Co przynosi ulgę przy zespole cieśni nadgarstka?

Ulga może być przyniesiona przez unieruchomienie nadgarstka:

• w pozycji neutralnej (szyna),
• przerwy w czynnościach powtarzalnych,
• ćwiczenia ślizgania nerwu,
• zimne okłady,
• fizjoterapię.

W którym miejscu boli zespół cieśni nadgarstka?

Ból lokalizuje się zwykle w nadgarstku oraz w obrębie dłoni w unerwieniu nerwu pośrodkowego; może promieniować w stronę przedramienia.

Czym grozi nieleczony zespół cieśni nadgarstka?

Może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerwu pośrodkowego, osłabienia chwytu, zaniku mięśnia odwodziciela kciuka, przewlekłych objawów bólowych i utraty funkcji ręki.

Jaki jest lek na zespół cieśni nadgarstka?

Nie ma jednego „leku” uniwersalnego; w leczeniu stosuje się ortezy, fizjoterapię, wstrzyknięcia kortykosteroidów, w razie potrzeby – leczenie operacyjne.

Do jakiego lekarza iść z zespołem cieśni nadgarstka?

Należy udać się do neurologa, neurochirurga lub ortopedy ręki; współpraca z fizjoterapeutą jest wskazana.

W jakiej pozycji spać przy zespole cieśni nadgarstka?

Najlepiej spać w szynie nadgarstka utrzymującej nadgarstek w pozycji neutralnej (ani dogięcie/ani wygięcie) – zmniejsza to ucisk na nerw.

Jakich witamin brakuje przy zespole cieśni nadgarstka?

Nie istnieją mocne dowody naukowe na to, że niedobór konkretnej witaminy wywołuje zespół cieśni nadgarstka; suplementacja witaminy B6 nie jest rekomendowana jako standard leczenia.

Jak wyleczyć zespół cieśni nadgarstka bez operacji?

Leczenie obejmuje: ortezę nadgarstka, ograniczenie ruchów nadgarstka powodujących objawy, fizjoterapię z ćwiczeniami nerwu pośrodkowego, w razie potrzeby wstrzyknięcie kortykosteroidów.

Z jakimi chorobami można pomylić zespół cieśni nadgarstka?

Można go pomylić z: neuropatią nerwu łokciowego, radikulopatią szyjną, zapaleniem ścięgien nadgarstka, artropatią nadgarstka.

Dlaczego zespół cieśni nadgarstka boli w nocy?

W pozycji zgięcia nadgarstka lub podczas snu miękkie tkanki w kanale nadgarstka uciskają bardziej nerw pośrodkowy – stąd nasilenie mrowienia, bólu i drętwienia w nocy.

Czy na RTG wyjdzie zespół cieśni nadgarstka?

RTG ręki lub nadgarstka zwykle nie pokazuje bezpośrednio zespołu cieśni nadgarstka – potrzebne są badania elektrodiagnostyczne lub USG nerwu pośrodkowego, USG nadgarstka.

Ile kosztuje badanie na zespół cieśni nadgarstka?

Koszt zależy od kraju i placówki – w Polsce cena badania przewodnictwa nerwowego lub USG nadgarstka różni się w zależności od zakresu, nie mam aktualnych danych ogólnokrajowych.

Jak sprawdzić czy masz zespół cieśni nadgarstka?

Można wykonać testy prowokacyjne (np. objaw Phalena, Tinel’a), ocenić objawy kliniczne i skonsultować się lekarzem, który zleci badania przewodnictwa nerwowego lub USG nadgarstka.

Do jakiego lekarza z zespołem cieśni nadgarstka?

Lekarza pierwszego kontaktu → dalej neurolog, neurochirurg, ortopeda ręki, fizjoterapeuta w zależności od przypadku.