USG ścięgna Achillesa – szybka droga do trafnej diagnozy

Ból w okolicy pięty, obrzęk, ograniczenie ruchomości stawu skokowego czy dyskomfort pojawiający się podczas chodzenia i aktywności fizycznej mogą wskazywać na problemy ze ścięgnem Achillesa. W diagnostyce tych dolegliwości istotną rolę odgrywa badanie ultrasonograficzne, które pozwala na dokładną ocenę budowy ścięgna oraz wykrycie zmian pourazowych, przeciążeniowych i zapalnych. USG ścięgna Achillesa jest metodą bezpieczną, nieinwazyjną i łatwo dostępną, umożliwiającą ocenę tkanek w czasie rzeczywistym.

W artykule przedstawiamy, na czym polega badanie USG ścięgna Achillesa, w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie oraz jakie informacje może dostarczyć lekarzowi podczas diagnozowania i monitorowania powstałych schorzeń.

Ścięgno Achillesa

Ścięgno Achillesa, nazywane również ścięgnem piętowym, jest największym i jednocześnie jednym z najsilniejszych ścięgien w organizmie człowieka. Powstaje z połączenia ścięgien mięśnia brzuchatego łydki oraz mięśnia płaszczkowatego, tworzących wspólnie mięsień trójgłowy łydki. Łączy mięśnie podudzia z kością piętową, umożliwiając prawidłowe funkcjonowanie stopy podczas ruchu.

Uszkodzenie ścięgna Achillesa

Uszkodzenia ścięgna Achillesa mogą mieć charakter przewlekły lub nagły. Zmiany zwyrodnieniowe oraz częściowe uszkodzenia często objawiają się utrzymującym się bólem w okolicy ścięgna i obrzękiem, które zwykle nasilają się po wysiłku fizycznym lub dłuższym chodzeniu. Warto jednak pamiętać, że u części pacjentów zmiany degeneracyjne przez długi czas nie powodują wyraźnych dolegliwości, a pierwszym sygnałem problemu może być dopiero całkowite zerwanie ścięgna.

Całkowite uszkodzenie ścięgna Achillesa zazwyczaj występuje nagle. Pacjenci często opisują moment urazu jako odczucie trzasku w łydce lub wrażenie, jakby ktoś uderzył ich w tylną część nogi. Urazowi towarzyszy ból, obrzęk oraz trudności z chodzeniem. W miejscu zerwania może pojawić się tkliwość przy dotyku, a niekiedy także wyczuwalne zagłębienie wynikające z przerwania ciągłości ścięgna.

Rozpoznanie uszkodzenia ścięgna Achillesa opiera się przede wszystkim na wywiadzie lekarskim i badaniu klinicznym. Aby jednak dokładnie ocenić rodzaj oraz rozległość zmian, niezbędne jest wykonanie badań obrazowych. Szczególnie istotną rolę odgrywa ultrasonografia, która pozwala na szczegółową ocenę struktury ścięgna i pomaga w doborze odpowiedniego sposobu leczenia, a która zostanie omówiona w dalszej części tego artykułu.

Czym jest badanie USG ścięgna Achillesa?

USG ścięgna Achillesa to nieinwazyjne badanie obrazowe, które pozwala na szczegółową ocenę jednej z najważniejszych struktur narządu ruchu. Za pomocą fal ultradźwiękowych lekarz może zobrazować budowę ścięgna, ocenić jego ciągłość oraz wykryć ewentualne zmiany chorobowe lub pourazowe. Badanie umożliwia również analizę okolicznych tkanek, w tym kaletek maziowych i przyczepów kostnych.

Kiedy powinno się wykonać badanie?

Do najważniejszych objawów bezpośrednio wskazujących na konieczność przeprowadzenia badania należą:

• ból nasilający się podczas i po wykonaniu aktywności fizycznej,
• sztywność wzdłuż ścięgna,
• obrzęk w okolicy ścięgna,
• ból podczas chodzenia i biegania,
• ograniczenie ruchomości stawu skokowego,
• problemy ze stanięciem na palcach.

Jak przygotować się do badania?

USG ścięgna Achillesa nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Jest badaniem bezbolesnym, bezpiecznym i może być wykonywane wielokrotnie, zarówno w celu postawienia diagnozy, jak i monitorowania efektów leczenia.

Przebieg USG ścięgna Achillesa

Podczas wizyty pacjent odsłania okolicę badanej stopy, a lekarz nakłada na skórę specjalny żel ułatwiający przewodzenie fal ultradźwiękowych. Następnie przesuwa głowicę ultrasonograficzną nad ścięgnem, uzyskując obraz jego struktur w czasie rzeczywistym. Dzięki temu możliwa jest ocena budowy ścięgna, wykrycie ewentualnych uszkodzeń oraz identyfikacja zmian zapalnych.

Samo badanie trwa zwykle od 10 do 20 minut.

Znaczenie USG w planowaniu leczenia

Badanie USG pozwala określić stopień zaawansowania zmian w obrębie ścięgna Achillesa oraz ocenić charakter urazu. Na podstawie uzyskanego obrazu lekarz może stwierdzić obecność stanów zapalnych, przeciążeń, naderwań lub całkowitego zerwania ścięgna.

Wyniki badania są pomocne w wyborze dalszego postępowania terapeutycznego. W przypadku mniej nasilonych zmian leczenie może ograniczać się do odpoczynku, unikania przeciążeń oraz odpowiednio dobranej rehabilitacji. Poważniejsze uszkodzenia, takie jak znaczne naderwanie lub całkowite zerwanie ścięgna, mogą wymagać leczenia operacyjnego. W zależności od rodzaju dolegliwości lekarz może również zalecić leczenie farmakologiczne mające na celu zmniejszenie bólu.

Skorzystaj z opieki specjalistów

• Lek. med. Tomasz Lichorad – Ortopeda
• Mgr Hanna Opiołka – Fizjoterapeutka
• Lek. med. Magdalena Romańczuk – Lekarz rodzinny, Ultrasonografista PTU

Im wcześniej rozpoczniesz diagnostykę i leczenie, tym lepsze rokowania i mniejsze ryzyko powikłań.

FAQ