Fosfataza kwaśna
Wykrywa wzmożoną resorpcję kostną. Wykonywana przy podejrzeniu choroby Pageta, przerzutów do kości i w panelu enzymów lizosomalnych.
-
-
Osteokalcyna
Wykrywa podwyższony obrót kostny w osteoporozie pomenopauzalnej, nadczynności przytarczyc i chorobie Pageta; obniżona w leczeniu bisfosfonianami i glukokortykoidami. Wykonywana w ocenie aktywności metabolicznej kości, monitorowaniu leczenia osteoporozy i diagnostyce zaburzeń obrotu kostnego.
-
Kalcytonina
Wykonywana przy podejrzeniu raka rdzeniastego tarczycy, guzkach tarczycy i w rodzinach z mutacją RET.
-
Parathormon (intact)
Wykrywa nadczynność przytarczyc (podwyższone PTH – kamice nerkowe, osteoporoza, hiperkalcemia) i niedoczynność (obniżone – hipokalcemia, drgawki). Wykonywany w diagnostyce zaburzeń wapniowo-fosforanowych, hiperkalcemii, osteoporozy i PChN.
-
P/c. p. transporterowi cynku ( ZnT8Ab)
Wykrywają autoimmunizację w cukrzycy typu 1 – szczególnie u pacjentów seronegatywnych w kierunku anty-GAD i anty-IA2. Wykonywane w diagnostyce cukrzycy autoimmunologicznej przy ujemnych standardowych autoprzeciwciałach i podejrzeniu LADA.
-
Proinsulina
Wykrywa nieprawidłowe przetwarzanie proinsuliny w insulinomie (wysoka proinsulina/insulina) i wczesną dysfunkcję komórek β. Wykonywana w diagnostyce insulinoma (stosunek proinsuliny do insuliny >20%), różnicowaniu hipoglikemii i ocenie rezerwy trzustkowej.
-
Wskaźnik insulinooporności HOMA-IR
Obliczeniowy wskaźnik insulinooporności: insulina na czczo (µU/ml) × glukoza na czczo (mmol/l) / 22,5. Wykonywany przy podejrzeniu insulinooporności, PCOS, otyłości brzusznej i planowaniu interwencji metabolicznej.
-
P/c. p. dekarboksylazie kw. glutaminowego (anty-GAD) IgG, ilościowo
Wykrywają cukrzycę autoimmunologiczną (LADA, DM1). Wykonywane przy podejrzeniu LADA u dorosłych z pozorną cukrzycą typu 2, w diagnostyce DM1 i ocenie ryzyka rodzinnego. Oznaczenie immunoglobuliny klasy G wykrywa hipo- lub hiperimmunoglobulinemię wpływającą na interpretację wyników autoprzeciwciał i podatność na zakażenia.
-
P/c. p. fosfatazie tyrozynowej (IA2)
Wykrywają autoimmunologiczne niszczenie komórek β w cukrzycy typu 1 (obecne u 60–70% chorych w momencie rozpoznania). Wykonywane w diagnostyce cukrzycy autoimmunologicznej, różnicowaniu LADA od cukrzycy typu 2 i ocenie ryzyka u rodzeństwa chorych.
-
C-peptyd
Wykrywa resztkową czynność trzustki w cukrzycy typu 1, insulinomę (podwyższony) i symulowaną hipoglikemię (niski przy egzogennej insulinie). Wykonywany w różnicowaniu typów cukrzycy, ocenie wskazań do insulinoterapii, diagnostyce insulinoma i hipoglikemii.